Z39 Beschryving der lage Boomen, en Heesters, II Boek, 240 
lang goed 
bewaren 
kan. 
en noch 
een andere 
wijze 
een ande- 
re minier, 
om Drey- 
teegens de 
Ratten en 
Muyzca , 
Is iemand bcgecrig, om door meeft dc gchcclc Win- 
ter Druyven te bewaren zonder dat ze verderven , die 
fnijde de gaafftc Troffen af, zonder ecnige verrotte of 
onrijpe Vruchten, wanneer zc droog , en niet meer als 
natuurlijk rijp zijn, rwee of" drie dagen na volle Maan, 
2onder bciidemd , gequetft, gehandeld, of ccnigzins 
aangeraakt te werden, dan alleen bij de Steel. Neemcdan 
gantfeh droog , grof en luchtig zand : bcdekke daar 
mee dc bodem van een Doos , of iet anders , daar men 
zc in bewaren wil , een vinger breed hoog , wel warm 
gemaakt , cn Icggc dc Druyven daar op , zoo hol en 
luchtig als doenlijk is. Gictc weer zand daar over, ook 
warm of heet gemaakt, tot datzc te ccnemaal daar on- 
der bedekt zijn. Schikke daar op weer een nieuwe laag 
Druyven , en overdekkeze dcfgelijks met heet zand ; 
dus voortgaande tot dat dc Duo/, of ander Vat, gantfeh 
vol is. Stel ze dan op een altijd drooge plaats , cn haal'er 
UVt wanneer gij wilt. 
Ook blijven zc goed, wanneer men op 't zand , het 
welk op dc grond van de Doos werd gedaan , bladeren 
van dezelve Wijnjiol^fprcyd, de Druyven daar op legt, 
cn met ecven dezelve bladeren haar boven bedekt; dan 
ook op de gemelde wijze 't zand daar op giet , zoo 
dat'er geen holligheyd kome te blijven. Hier toe moet 
men luchtige Druyven verkiezen. Hoe holler van 
Tros , en vlceffchigcr van fubftantie , hoe ze bceter be- 
waard werden , en langer goed blijven konnen. 
Alderbeft kan men ze bewaren , wanneer men de 
Druyven, op dc gehoorde wijze afgefnecden, en dc Stce- 
len terftond op 't afgefnecdene met Lak^ voorzien zijn- 
de , om dc vochrigheyd dies tc langer daar in te 
doen blijven , in een groote vierkante van binnen cn 
buytcn verglaafde Pot , afzonderlijk hier toe gemaakt , 
zoodanig hangd, dat ze malkander niet raken, 't Dek^ 
z,el moet op dc Pot wel digt fluyten , cn vuurrs toe- 
gemaakt werden , op dat'er geen lucht in kome ; an- 
ders zouden zc verderven. Zet dan decze Pot in een 
donkere plaats in dc Kelder , cn opend die , als. gij'cr 
Druyven uyt wilt halen. 
Maar ook konnen zc tot aan dc Maand A/ay , of 
noch langer , goed gehouden werden , om bij Spijzen 
tc gebruyken, op de volgende wijze. 
Snij, ftraks na volle Maan , uwe Druyven , het zij 
met de gchcclc Tros, 't zij elke Dr«y/ bijzonder , met 
een Schacrtje af, zulkerwijs, datzc haar klcyn Steeltje 
of geheel of ten dcelcn komen te behouden. Y)cTroJJén 
moeten behoorlijk , maar niet al tc rijp zijn , ook van 
dc gekneufde , geborftene , onreyne, noch groene cn 
harde findicnz'cr aan. zijn mogten) wel gczuyverd ; 
met fchoonc handen zoo wcynig als mogelijk is aange- 
raakt , cn gantfeh niet beademd werden. Legzc dan 
in een hard-gebakkene flecnc Pot zachtjens neer. Gjet- 
'er goede hcetc Franfche Wijn op , tot dat ze daar niet 
boven uytfteeken. Als nu de Wijn koud geworden 
is, zoo bedek zc gantfchclijk met gcfinolte Boter , 
op dat'er geen lucht bij kome. Bewaar d.m dc Pot 
op een bcquamc drooge plaats , daar vuur werd gc- 
ftookt , of gantfeh geen l'orffi kan indringen. Ncem- 
'er dan uyt wanneer gij wik ; doch dc uytgehaalde 
Boter moet men altijd op nieuws fmclten , en weer 
daar over gieten , zonder dat dc andere aan de kanten 
los werde. 
Dikmaal verneemt men, dat de Druyven , door ge- 
brek van water in tijd van droogte , van Ratten en 
A1ujz,en werden opgegceten ; zclis ook dc Ranken en 
Bladeren befchadigd. Dit quaad kan men voorkomen , 
wanneer men boven in dc Wijngaard gedurig een Pan , 
of vlakke Pot , vol water field ; want als zc dit heb- 
ben , Zullen ze dc Druyven ol Ranken niet bclcc- 
digen. 
Ook kan men necmen klcync ftukjens van een Spons-, 
in Boter gebraden , en zoodanig in dc Wijngaard, ge- 
legr , dat'er de Ratten en Alii)z>e* konnen bij komen. 
Alsze dezelve in het Lijf hebben gekreegen, en dan 
DiofcBI 
lik f. i 
Tr/tgui UB. 
3. «ƒ. fo. 
daar op drinken , zullen ze noyt eenige fchade meer 
doen> 
Doch dit houde ik voor 't aldcrbcftc middel , dat welke de 
men in de Pan Spaanfche Wijn gictc, en daar in Ratte- Dru yveii 
kruyd doe, wel door-een geroerd; zoo zullen zc, daar °P cctC0 * 
bij komende, al te zamen fterven; vermitsze een zon- 
derling-grootc genc?gcntheyd tot Spaanfche Wijn heb- 
ben, en met dc uyterfte vlijt daar na toe lopen. 
Eyndelijk , indien een Wijngaard, alleen tecgens en pok 
een Muur gclcgt , van dc Ratten werd aangetaft , zoo njjjjJfZ 
kan men boven dezelve, zoo verre de Muur zich ftrckr, beR-hadi- 
ecn Blckkc lijft laten maken, van een voet of meerder gen. 
breedte , digt aan de Muur fluytende , en ccn wcynig 
voor-ovcr hellende. Als zc dan op decze Lijft lopen , 
vallen ze h'gtclijk daar van af ; cn weer na boven klim- 
mende , konnen ze daar niet over geraken. Dus bcgee- 
vcn zc zich van daar wech , cn Laten dc Stok^ onbefcha- 
digd; inzonderheyd, als men alle andere harcr wecgen 
van ter zijden op dezelve wijze met een weynig Blek 
voorziet, en haar daar door 't overkomen verhinderd. 
KRACHTEN. 
DE Bladeren der Wijnranken zijn koud van aart , 
cn zeer tc zamen-trekkendc. In roode Wijn ge- 
kookt , en daar van gedronken : of ook 't Zap 
dcezcr Bladeren met Zuykcr gebruykt , is zeer dicn- 
iïig tecgens *t Bloed-fpoirwen; allerley Buyk- cn Roode- 
loop ; 't Brake» J en de onnatuurlijke lujten der zwan- 
gere Vrouwen. Necmen ook wech de bitzagkhd en 
de opwerping der Maag, Verdrijven dc Wratten , alle 
Puyjlen des Aangezichts , cn maken een z.uyver Vel. 
Gencezen dcfgelijks de Gebreekcn der Keel en des 
Monds, daar ">« gegorgeld cn gcfpocld. 
't Zap , 't welk uyt de gcfncedcnc Ranken vloeyd , 
met Rijnfcbe Wijn gedronken , doet wel Water lojj'en ; 
drijft 't Graveel af; geneeft dc Melaatsheyd cn Schurft- 
heyd der Huyd. Met Oly gemengd , en dikmaal daar 
mcé geftreeken, doet 't Hayr uytvallen. 
Dc vochtigheyd, welke uyt de Talken komt , als ze 
verbrand werden, heeft dezelve kracht ; en maakt ook 
een klaar Gedicht, 
Dc Afch der gebrandde Ranken met Edik gemengd, 
genccfl dc Ambey., of de Takken aan 't Fondament. In 
Wijn gedaan , hceld dc beeten der Slangen , en helpt 
dc verftuykte Leeden. Met Edik, Wijnruyt, en Oly 
van Rozen door-mengd , verdrijft de ontfteeking der 
Aiilt , van buytcn daar op gclcgt. 
De Loog , van dceze Afch gemaakt, veroorzaakt 
een z,uyvere Huyd; verjaagd alle kramvagie cn fchurft- 
heyd y cn bewaard de Mcnfchen voor diergelijke qualcn. 
De Druyven zelfs zijn zeer verkoelende van aart. 
Blazen de Maag op : verwekken vcclc Winden , cn 
maken quaad Bloed. Moeten derhalvcn niet te veel 
gcgcctcn werden ; inzonderheyd niet , als ze hare vol- 
komene rijpheyd noch niet hebben : zouden anders 
Bloedgang cn andere ongclccgcnthccden veroorzaken , 
vermits zc dan zeer koud en vochtig zijn. Dc regt rij- 
pe, zoete en vlcefïchige, welke men houd voor vocht 
en warm van aart, zijnde befte; de Maag aangenaam, 
en verfriflehen een dorftig Hert. 
LI HOOFDSTUK. 
WILDE WYNGAARD 
UYT VIRGIN IEN. 
Et geencn anderen als dcezen naam in het Verkhej- 
Neederlandfch bekend : in 't Latijn gchee- dc namen, 
ten Vitrtda, of LarRUSC A VlRGINÏA- 
hNA : in 't Hoogduyi 'fik FuNrmi-ETTRiGE 
Weinstqck auïï America; en in \Ita- 
liaanfeh 
Ln/ïi. i. r.' 
Lente er -UB. 
1. Mf. !ƒ. 
Yitchf. 
Hirb.c: 
Seraf. UB. 
Simp, taf. 
Jö. 
Plhi.Iiè.ij; 
ea[. I. 
