299 Beschryving der Kruyden , Bollek en Bloemen , III Boek , 300 
Hier van. zijn mij in haren aart bekend drie vcr- 
fchcydene niet onaangename foorten , namentüjk. 
Drieder- I. Alchimilla vulcaris of gemeene Synnaw. 
Icy fuor- u_ Alchimilla spicata Americana, of Amert- 
tcn * caanfche Synnaw met een geayrde Bloem. III. AXCHI- 
milla PentaphylLvEA , ©F Synnaw met Bladeren 
van Vtjfvmgerkruyd , blinkende van onder gelijk 
Zilver. 
Gemèenc De gemeene Synn.-nv , of AcHiMIHA VULGARIS, 
Synnaw. bemind veel meereen goede , zandige, wel gemefttc, als 
een ongemcflte grond : een opene, luchtige zoo wel 
als een fchaduwachtige plaats ; en veel Water. Ver- 
Hard van draagd fterkc Vorj} , en allerley andere ongelccgenthce- 
au-t. den des gantfehen Winters geduldig. Geeft ook gc- 
mecnelijk, inzonderheyd bij goede droogc Zomers., 
ieder jaar volkomen rijp Zaad. Het zelve moet in Afaert, 
flict een waffende Maan , niet diep in de aarde zijn ge- 
lcgt. Hier door word deezc Plant zoo wel aange- 
Atmvin- wonnen, als door hare aangcwaflcne Wortelen, en jonge 
oin S- Scheut jens; welke men met dc ftraks-genoemde Maan 
in April van dc oude afneemt, en verplant. 
Synnaw De Alchimilla spicata Americana , of Syn- 
uytAmc- ^ K y America , met een geayrde Bloem, is een zeer 
fchoon Gewas, met gcelc 'Bloemen , het welk wel drie 
voeten hoog opfchict. Bemind een goede zandige aar- 
de; met twee-jarige kleyn-gewreevene Paerdemift ta- 
melijk voorzien : een opene , warme , vrije , luchti- 
ge, wel ter Zon gclcegcnc plaats, -en niet te veel Water. 
Word van naturen oud. Geeft in deezc Gcwcllen , met 
goede tijden, gcmecnelijk ieder jaar Bloemen, maarnoyt 
volkomen rijp Zaad. 
Hoe men Is tcedcr van aart. Moet dcrhalvetl met een waflen- 
dezelvc Je jy] aari van jfpril of May in een Pot , het zij ge- 
waarncc- 2av ^ » r!Ct z ') £ c pkmt gewcefl zijnde, voor veel koude 
men. Plerjft-recgcncn bewaard ; in het begin van Oclober bin- 
nens huys op een luchtige plaats, doch zonder ecnige 
Tochten, gefield; voor fterke Vorfi en veel vochtig- 
hcyd gewacht, en verre van het vuur afgezet worden , 
wijlzc decze haaronnatuurlijkc warmte , inzonderheyd 
als het een tijd langduurd, niet wel verdragen kan. Voor 
het begin van April, niet eerder, moet men de Pot , 
met een zoete Feegen, weer buy ten in dc Lucht bren- 
gen; doch de Plant voorzichtig dekken voor Sneeuw, 
koude nagten, en haynge droogc Winden. 
Aanwin- Dceze fonrt word in onze koude Landen alleen aan- 
ning. gewonnen door hare aangegrocyde Wortelen; welkemen 
van de oude afneemt , met een voorzichtige zacht- 
heyd ; en met een waffende Maan van April in Potten 
verplant. 
Synnaw Het ALCHIMILLA PENTAPHYLLJEA , of Synnaw 
mctBlade- Wf( Bladeren -van Vtjfvmgerkruyd , is een zeer fchoon 
vijtWcr Gewas, laag bij de aarde; blijft ook eenigc jarenlang 
kruyd. in 't leeven. Geeft de meefte tijd jaarlijks rijp Zaad; 
verdraagd tamelijk wel de koude en andere ongelce- 
qenthecden der Wintertijd ; doch wil niet meer als ma- 
tige vochtighcyd. Moet daarom op een warme droo- 
gc plaats zijn gefield : dan blijft deezc Plant dies te 
langer in welfland. Zeer zoberlïjk word ze vermee- 
nigvuldigd door hare ter zijden uytfehictende Lootjens; 
doch zeer bcquamclijk door Zaad: het welk met een 
waffende Maan van Macrt of September niet diep in de 
aarde word gelegr. 
Ceftilre Zij krijgd uyt een tecdcre , veelvoudige , en bleek- 
der Blade- bruyn-vcrwigc IVortcl veel fchoone kleync Bladeren , 
ren ' ruftende op lange, ronde, en blcek-grocne Steeltjens, 
doch zich niet hoog boven dc aarde verheffende. Zij 
zijn van een ongelijke grootte; de grootftc drie vin- 
ger-breed in het ronde; in zeeven, acht, en neegen dec- 
len gefchcyden (gelijk het Pantapbyliiim of Vtjfvinger- 
kruyd ) , waar van de onderfte de fmalfle en kleynfle , 
doch gemccnclijk alleccn lid van een vinger, wat meer of 
min , uiig; een , anderhalf, en twee flroobrcedtc breed, 
voor en in het midden aldcrbrccdfl, onder alderfmalfl, 
aan deranden beneeden wit, effen cn flegt, doch voor 
Hifi.Plaur. 
Ï4- 
rond-ftomp toegaande, en daar alleen met cenige Tand- 
jens als gezaagd zijn ; boven zwart -groen-vcrwig, on- 
der wit, en zeer fchoon blinkend als Zilver. Als men 
ze in dc Mond knauwd, bevind men ze te zamen-trek- 
kende , en helder van fmaak. Ter zijden van des zei* 
vcn Hert fchieten andere Steeltjens voort , voorzien 
niet cenige weynige veel klcynder Bladeren ; tuffchen Der BIoc- 
welke in het bovenfte gedeelte door de geheele Zomer men " 
veele Bloemt jens , de cene voor de andere na , in het 
ronde Ayrs-wij^e bij malkander gefield, en aan korte 
Steeltjens hangende , voortkomen. Hare verwe is 
groen. Beftaan uyt vier Stars-wijze gefielde kleyne 
Bladert jens, welke inwendig iet geels hebben. Veele 
dagen ducrenze. Vallen niet af» noch vergaan niet-, 
maar worden cyndelijk dor; blijven ftaan, en verber- 
gen onder zich kleyne Knopjens, gevuld met een rond- 
achtig Zaad, boven voorzien met een puntje , bleek- Des Zaads. 
bruyn van verwe , gantfeh niet blinkende ; het welk 
in den Herffl zijne volkomene rijpheyd verkrijgd. 
Door het zelve kan dit aardig Gewas alleen aangewonnen 
worden , als men het met een waffende Maan van Sep- 
tember of Afaert op een warme plaats niet diep in de 
aarde legt, 
KRACHTEN. 
STmtavf , nf Alchimilla , is verdrogende van aart Tuchfit 
in het begin van den derden graad, en te zamen- 
trekkende : zeer nut en dienftig voor alle Wonden, 
beydc in-en uytwendig , als men de zelve in Wijn 
kookt, en daar van drinkt, of de verzeering van buy- 
ten daar mcë wafcht , of ook het Poeder der Bladeren Tragnslih. 
daar op legt. Want niet alleen neemt het wech de 1 * <V, .P" I 74' 
brand of hitte en fmert der Wonde , maar gcneejl 
die ook. * 
Gedroogd,- gepulvcrizcert , en daar van dagelijks 
's morgens , veertien dagen of drie wecken achter mal- 
kander , een Leepel vol met Wijn ingenomen; of an- 
ders een vierendeel van een Pintje nuchteren ingedron- 
ken van de Wijn , daar dit Kruyd met de Wortel jn ge- Matth.l.41 
zoden is , zuyvcrd dc Aioeder; doed zoo wel de witte jjiyj 1 ?" 
als andere onnatuurlijke Vloeden der zelve ophouden ; m t,%ii. " 
maakt de onvruchtbare Prauwen vruchtbaar; ftild het 
bloeden; genceft dc inwendige gefcheurtheyd, of andere 
quetz^uren , en lluyt de uytwendige. 
Het gediflil leerde Water hier van flopt ook de witte 
Vloed der Vrouwen. 
Indien men in dit Water tweemaal vierentwintig Camirar. 
uren te weyk legt een weynig Hypocifiis , Equtfetum e - 1 °9' 
(of Paerdejl 'aart) , Granaat fchellen , en gedroogde roo- 
de Rooien; dan daar meê een tijd lang dagelijks wafcht 
de Borjien van een Vrouw , zoo zullen de zelve daar 
van rond, net, en ftijf worden ; dit zal ook beletten , 
dat ze niet groot oprijzen, maar klcyn blijven. 
XXIV HOOFDSTUK. 
KNOPLOOK. 
Eder genoeg bekend ; word ook in Verfdicy- 
het Needer landfch van zommigc ge- n*" 1 ™- 
Iiccten Knuyflook ; in het Latijn 
Ali.ium : in het Hoogduytfch Knob- 
lauch; in het Fravfch Ail, of Aux: 
en in 't Italiaanfch Aglto, of Aio. 
Hier van zijn- mij in haren aart bekend geworden drie Drie 
verfchcydene foortcn; te weeten:- tlenc foor 
I. Allium sativum, ofTamme Knophof. IJ.At- ( 
LIUM SYLVESTRE TENUIFOLIUM, of Wilde Jmat-gebU- 
derde Knoplook- III. Allium sylvestre latifolium; 
of wilde br eed-gebladerde Knoplook, wclkeook Allium 
ursinum , Beerlook^t of Daslook. word genoemd; 
alle van eeven dezelve BouwingQuWaarneemmg. 
Zij 
