3° 5 
Pareye. Berclook. 
gekookt, tot het derdedeel verzoden is, en dan op 
denwellen gedaan , zijn zeer dienftig tot geneczing der 
zelve. Eevcn dit Nat verdrijft de pij» cn de Wormen 
der Oortn , als men 't daar in giet. 
'tZap met Honig gedronken , is goed voor de bee- 
ten van vergiftige Dieren , en voor vervuylde Won- 
den. 
Met Wijn ingenomen , doet de Vrouwen gemakke- 
lijk van hare Vrucht verlojfen. Met Saffraan van on- 
deren , als een Ptjfaris gebmykt , verwekt de Maand- 
fionden, 
tZ^W gefloten, en met Wijn ingedronken, is zeer 
H<jl Plant, dienftig teegens de druppel- of koude Pis. Verwekt 
*'*44- ook dc/«/ï tot bijflapen. 't Zelve gefloten met een wey- 
nig Myrrhe, en met Roozewatcr gemengd , belet het 
Doden, lié 
Tuehf. 
Twee ver- 
fchey- 
Aanwin- 
oing. 
Voorts heeft de Party de zelve krachten , welke wij 
van de Ajuyn hebben voorgefteld. 
xxvirr HOOFDSTUK. 
BERGLOOK. 
N het Neederlandfch niet alleen dus, 
maar ook van zommige Serpent- 
look genoemd. In het Latijn Ar,- 
lium Alpinum , Allium Ser- 
PENTINUM ) Of VlCTORlALIS 
longa.: in 't Hoogdnytfch lang 
Lauch, Siegwurtz, en Sibben Hamkorn : in 
't Franje h Ail Ser pent i n ; en in 't Italtaanfch A- 
clio Seri'entino, of Aglio Salvatico» 
Hier van zijn mij in haren aart bekend twee ver- 
fcheydene foorten ; te weeten : 
I. VlCTORlALIS MAS LATIFOLIA LONGA , of 
breed-b lader ige Berghok^ Mannetje. II. Victoria- 
LIS LONGA ANGUSTIORE FOLIO F CE MINA , of 
BerglookfWijfje met fmaüe bladeren. Bcyde zijnzc van 
cevcn dezelve Bouwing en Waarneeming. 
Zij beminnen een zandige , luchtige , goede aarde; 
met ccn wcynig Veen-grond , twee-jarige Paerdcmifl , 
en een-jarige Hoenderdrek door-mengd : een opene , 
warme, vrije, wel ter Zon gelecgene plaats , vooralle 
koude Ooftc- cn Noorde-winden befchut ; ook mati- 
ge vochtighcyd. Konnen, uyt warme Geweiten eerit 
in decze Landen gekomen , de koude deezer Winters 
niet wel verdragen. Geeven dc eerfte volgende Zomer 
Bloemen ; ook zomtijds wel de tweede , maar vermin- 
deren daar na , en komen al quijnende te verfterven; 
immers, brengen gecne Bloemen meer voort. 
Moeten in *t tweede jaar opgenomen , en met varf- 
fchc aarde voorzien zijn ; 't welk gcmeenelijk gefchied 
in 't begin of 't midden van Julius. Worden ook al- 
leen vermeenigvuldigd door hare aangewaffene bollet- 
jens ; welke mer*, wecgens hare teederheyd , meteen 
waffende Maan van September in Potten verplant en be- 
waard. 
KRACHTEN. 
Zoéft Hifi. 
Plant. fol. 
BErgloob^'is heet en droog in den derden Graad; 
zeer bcquaam om gebmykt te worden in tijd van 
Pefi. Gcnceft de becten der Slangen cn dollcHon- 
de». Doet de Maandftonden voortkomen. Verwekt 
luft tot bijflapen ; dood dc Wormen ; verdrijft dc pijn 
en krimping des Buykj j doet ook gemakkelijk wa- 
teren. 
Moly. Zee-ajuyn. 106 
xxix hoofdstuk. 
O L Y. 
PÈeze BoLplatte , een mcede-foort van verfL-hey- 
^Z,öö^_, werd, mijns wectens, met gec- de namen, 
"nen anderen naam genoemd i noch in 
't Neederlandfch , noch in eenige an- 
dere Spraken j bchalven dat ze in 't 
Latijn ook wel werd geheetcn Al- 
lium. De Italianen zeggen Moi.1. Ee ■ t 
Hier van zijn mij in haren aart bekend geworden ccn vSctar- 
goed deel verfcheydene , en beziens-waardige lborten j <ic Cam- 
namentlijk: tem 
I. Moly Homf.ricum laTifolium, of brecd- 
blader ige Moly van Homerus, II. CauLE tRIan- 
GUL AR I , of Moly met een drie-hoekjge Steel. IR, 
Arabicum , of Moly ttyt At abten. IV. Eatifo- 
lidm Hispanicum , of met breede Bladeren uyt 
Spaanje. V. Montanum angustifolium , of 
Berg-moly met [malle Bladeren. VI. Minimum, of 
z-ter hleyne Moly , cn dan noch veel meer andere , on- 
nodig te noemen , wijl ze doch al tc zamen van dc zel- 
ve Quceking en Waarneeming zijn. Wat vooP 
Ook beminnen ze alle een goede , luchtige > en ge- een aarde 
mecne, zandige aarde, voorzien met ccn wcynig twee- Z| j bcm ' D- 
jarige Pacrdcmilt : een opene , vrije , luchtige plaats , ncn ' 
en matige vochtighcyd. Gecvcn niet alleen jaarlijks Bloemen.' 
Bloemen, maar ook dikmaal , bij goede Zomers , vol- 
komen rijp Zaad. Konnen flcrkc kon-de, cn meer an- 
dere ongclccgcnthccdcn des tijds verdragen. ' wjamee* 
Moeten ieder Zomer, in 't midden van Julius , of ming. 
een wcynig later, uyt de aarde genomen, op een droo- 
ge plaats gelcgt , en niet voor September in een op 
nieuws bereydde grond, met een afgaande Maan, weer 
ingezet zijn. Doch wil men'er vccle Afz.ets.elen van 
winnen, zoo moet men haar een hand-breed, of noch Aanwid- 
diepcr zetten. Want hoe dc Bolle» lager in de grond ning. 
zijn geplaatft , hoe ze meer Afz.etz.elen geeven. Mo- 
gen ook wel twee jaren over liaan , en alleen in 't der- 
de jaar opgenomen werden ; want hier door lijden ze 
geen fchade. Werden ook veel bequamcr aangewon- 
nen door hare aangegroeyde jonge Bolletjens , als door 
het langzaam voortkomend Zaad. 
KRACHTEN. 
Dwfc.tii. 
MOly h van aart cn krachten dc voor-bcfchrccve- 3 '- fi- 
ne Soorten van Loob^nict ongelijk. De Mortel 
ia dc Mond geknausvd, doet braken. Geflo- 
ten , met Zalf van Iris vermengd , cn van onderen , 
als een gebmykt, opend dcMoeder der Vrouwen. 
XXX HOOFDSTUK. 
ZEE-AJUYN. 
P het Neederlandfch niet alleen dus , verfcheY- 
maar ook bij vccle Squillf. genoemd, de ramen, 
In 't Latijn en Itatiaanfch Squilla , 
Scilla, Pancratium, of Cepa 
Marina: in 't Heogdnytfch Meer- 
zwibel : in 't Franjïh Stipoulle. 
Deezc krachtige Bol-plant heeft zeer gcerne een ge- Watvooc 
mcenc , zandige, ongemeftte , of ook wel met een een aaide 
weynig twee-jarige Pacrdemiit voorziene grond : een zi J bcrain- 
opené , warme , luchtige , wel ter Zon gclcegene aca ' 
plaats; en wcynig of geen water , al waar 't fchoon in 
't hectfte van dc tijd. Is gantfeh recder van aart. Kan 
op geencrley wijs koude Herffl-reegenen , Rijp , of w~aarn«. 
Vorfl verdragen. Moet derhalvcn , met ccn afgaande ming. 
Maan in een Pot geplant zijnde, bij tijds binnens huys 
werden gezet, op ccn luchtige warme plaats , daar men 
V bij 
