319 Beschryving der Kruyden, Bollen en Bloemen , III Boek, 310 
ftigbeyd , dc Hoeft; alle Catarrheuz,e , /lijmerige, cn XXXVI HOOFDSTUK 
fiaymigc Vochten, zoo dat ze dc Zelve zonder eenigc 
mocyeüjkheyd doen uytwerpen ; ïnzondcrlieyd koekjens 
daai' van gemaakt op dcezc wijze. 
Koekjens, 
Hoeft, 
Fluymcn , 
ft* 
Durnnt. 
Hifl. Pl. 
^Dod. 'lib. 
tl.f. i 9 . 
Iji Harum Radicum pulpx per cribriim agitatie cj- 
infpijfate ttneias ^uatttor. 
Specier. Diatragacantbi fri^idi Jiiij 
SaccbAri albifcimi qnantttm fatis. 
Mi fee, fiat Majfa 
Pormentur tnde Pafttlli. 
DeWortelen gefloten, en zoo lang in Melk geweykt, 
dat de zelve flijmeng cn dik word ; dan daar van gc- 
bruykt , flopt dc Bnyl^ en Roode-loop. Dcezc flijme- 
righcyd word ook met groot voordeel gedaan bij alle 
Zalven, Plaafteis, cn Olycn, welke men bereyd om te 
verzachten 3 en de pijn te flillen. 
De weck gekookte Wortelen met Oly vermengd , 
geneczen allcrlcy gekrandbeyd ; de beeten van Slangen , 
van Bijen, en andere quaadaardigc Dieren. 
Dc Bloemen, in Melk, of Honig-watcr, gekookt, 
dan aan het Fondament gelcgt , verdrijven de 1'mcrt der 
Takken , of Speenen. 
XXXV HOOFDSTUK. 
GEELE MALVE. 
Namen. ,gf%te^^i^A zommiger /peiling Malue, is een 
ï mecde-foort van dc voorgaande witte', 
* doch zeer veranderlijk in haren aart. 
' Word in het JVeederlandfcb dus ge- 
j notmd : in het Latijn Althéa lu- 
\ TEA , Of ABUTILON AvICENNjE ; 
vermits die zeer geleerde Man dcezc Plant gecnen an- 
deren naam geeft. In het Hoogduytfcb Tbisch mit 
gelbf.n Blumen , of Abutilon ; cn in het Ita- 
liaan/eb Malvavisco bastardo. 
Witvoor Zij bemind een goede , zandige aarde , met een 
ccn aarde wcynig twee-jarige Paerdcmifl , cn het Mol van ver- 
zij bemin- rot[c Boom-blad:: ren doormenod : een openc , luch- 
nea. .. , _ ° ~ , £ , 
tigc, warme, vrije, cn wel ter z.on gclcegenc plaats; 
voor alle koude Oojle- cn Noords-winden befchut; ook 
matige voehtigheyd. 
BlijFcmair Blijft niet langer als cenc Zomer in 't leevcn. Geeft 
cenc Zo- ook ieder jaar een aardige gcele Bloem , maar noyt in 
hevea ' iCt ^ cczc Gewcflcn ecnig volkomen rijp Zaad. Word 
ook door ccn kleyne Rijp , of koude Herfjl-reegen 
fchielijk van hare bcvallijkc groente beroofd. Der- 
halvcn zij ieder Koor j aar , met een waffendc Maan 
van April , door Zaad, niet meer als ccn flroobrccd 
diep in een Pot gezayd, en niet meer als ccn cenige 
Plant daar in gelaten moet worden s zonder dc zelve 
Aanwin- ccnigzins tc reppen. Want vermits zij vcelc Wortelen 
■""fi* maakt, zoo zou , indien men' cr meer als ecne in liet, 
de een de andere verderven. 
Mnttb.ltb. 
Camer.l.1 
d; 
KRACHTEN. 
Ecze geelc Afalve word van vcclc gehouden 
' voor ccn goed Wond-kruyd, 't welk alle Wonden 
in ccn korte tijd gcnccfl. 
Het Zaad drijft uyt het Water der Blaas ; ook het 
Graveel : neemt wccli dc fmerten van dc Steen; ander- 
halve Drachme daar van met Wijn ingenomen. Voorts 
kan men ze met voordeel gebruyken in al dc ongclce- 
genthecden , tecgens welke de Althxa, of witte Afalve, 
word geprcezen. 
verfrhey- 
de foor- 
A L Y S S U M. 
Ord , mijns wcetens , van niemand 
met cenigen anderen als dcczen naam , 
of ook Alysson genoemd , na het 
Griekfcbe woord AÏW« , of Lyssa ; 
het welk zoo wel Dolligbeyd , als dé 
Hil^ bcteekend ; vermits dceze Plant 
bcydc, de bectcn der dolle Honden , en de Hik^, geneed, 
en verdrijft. De Italianen hebben 't woord Alyssum 
na hare taal verbogen in Aljsso. 
Hier van zijn mij in haren aart bekend gewor- 
den verfchcydene aardige veranderlijke foorten ; na- 
mcntlijk : 
I. Alyssum, of Alysson Echioides, of Alyf. 
fttm , gelijk zijnde het Ecbmm , of Slangcn-krnyd. 
II. Alyssum Galeni, of Alyjfnm , befchreevcn van 
Galenus. III. Alyssum Dioscoridis , of het 
Atyjfon van Diofcorides aangeteekend. IV. Alyssum 
minimum , of kleyn Alyjfon ; cn dan noch meer an- 
dere. Niet alle zijnze van eeven dezelve Bouwing en 
Waarneeming. 
Echter beminnen ze al te zamen een goede, luch- 
tige , zandige aarde, met een weynig oude Paerdcmifl 
doormengd: een openc,. vrije, luchtige, wel ter Zon 
gelccgcnc plaats, en matige vochrigheyd. 
Het Alyssum Echioiüls, of het Slangen-kruyd 
gelijkende Alyftum , en het Alyssum Galeni, of 
Alyjfon van Galenus, blijven niet langer dan eene 
Zomer in het Iccven. Gecven gcmcenclijk teegens dc 
Winter volkomen Zaad , en flerven daar meé. Het 
Alyjfon van Galenus echter heeft in deeze Gewcflcn 
zelden rijp Zaad, ten zij met zeer goede Zomers in een 
Pot geplant, cn wc! warm gezet zijnde. 
Het Alyssum Dioscoridis , of Alyjfon van 
Dioscorïdes; en Alyssum minimum, of z,eer 
kleyne Alyffum , vergaan niet op het ecrfle , maar in 't 
tweede jaar, na datze een regt volkomen Zaad hebben 
gegeeven. Het kleyne Alyffkm is hard van aart. Vcr- 
draagd, buyten ftaandc, fterke koude , en alle andere 
ongclecgcnthecden der Winter. Daar tecgens , het 
Alyjfttm van Dioscorïdes vergaat niet alleen door 
felle Korft , maar ook lichtelijk door te veel Recgen. 
Moet derhalven , in een Pot gezayd of geplant zijnde , 
's/-f'(«mvbinnens huys gebragt; op een luchtige plaats, 
waar in niet , als bi) vriezend Weer , word gevuurd, 
gezet; ook alleen met zeer wcynig Water onderhouden 
zijn. Als'cr geen Korft is, laat men de Plant door dc 
Venftcrcn gedurig zoo veel Lucht genieten als mogelijk 
is, tot in het Iaatftc van Aïaert, of *t begin van April. 
Dan field men ze weer buyten; doch men moet haar 
wachten voor veel vochtighcyd , cn wel dekken voor 
koude nagten , ook voor droge hayrige Winden. 
Zij worden ieder Koorjaar , met ccn waffende Maan 
van April , zoo wel in Bedden des Hofs als in Potten , 
niet diep gezayd. Het Alysson Galeni, of Alyjfam 
van Galenus , moet niet gerept noch opgenomen 
worden : zou anders te zeer verachteren in het rijp-wor- 
den des Zaads. 
KRACHTEN. 
HEt Alyffum van Dioscorïdes met Zuyker of n'wfcor. 
Honig gefloten, of in Wijn gekookt, en het '' 8 ' c ' ,0J- " 
Aangezicht daar mcè gewaifen , neemt wech al- 
le Zomcr-fproetelen , en andere onzuyvcrhceden der 
Huyd. Daar van gedronken , geneefl de dol-gewor- 
dene Honden , en de gecne , welke van de Zelve ge~ 
beeten zijn: verdrijfd de Hik^i hecld dc Wonden; en 
docd vergaan dc fchttrftheyd der Scbapen , daar mee 
gewaffchen zijnde. 
Het AlyJJhm van Galenus is verdrogende en Galenus 
Wat voor 
een aarde 
zij bemin- 
nen. 
Slangen- 
kruyd ge- 
lijkende 
AlyiTum, 
cn Alyf- 
fum van 
Galenus. 
AlyfTon 
van Diof- 
corides , 
cn het 
75 
Alvffum. 
Waarnee- 
miiig. 
Aanwin- 
ning. 
