3«* 
Meyer. BeërenooR. 
KRACHTEN. 
Lufitah. 
'Dl 
Hoe in an- 
dere talen 
Grond. 
Plaats. 
De natuur 
ichijnt in 
deeze 
Bloem 
haar 
g root ft c 
jnceftcr- 
ituk te 
hebben 
getoond. 
Zaad. 
Aanwin- 
ning doo 
en wat 
daar bij 
waarge- 
nomen 
moet wor- 
den. 
. E Meyer, of Blitum, is vocht en koud in den 
f tweeden graad. Geeft geen goed vocdzcl aan 
het Ligchaam. Is daarenboven de Maag on- 
aangenaam; veroorzaakt grootc onftcltenis, en doed ge- 
weldig braken. Word derhalvcn ondienftig geoordeeld, 
om inwendig tcgebruyken. 
Dc Bladeren in Water gezoden , en daar mee ge- 
wafleheh , dood de Lttyz,en en Neeten, De zelve op de 
gebrandheyd gtlegt , geneeftzc. 
Het Blttftm rubrum, of roidc Meyer , gezoden, en 
de Vrouwen over dien damp gezet , drijft af de Nage- 
boorte, en doed de Maandftonden voortkomen. 
lxiv hoofdstuk. 
BEËRENOOR 
S , mijns oordeels, cene der vermaak- 
hjkfte, welriekcndfle, en fchoonfte Cc- 
wajfen, welke de oogen van een nauw- 
keurig en begecrig Liefhebber , door 
een aangename cn zeer aantrcklijke bc- 
vallijkhcyd, in de aanfehouwing een 
regt vergenoegen konnen geevcn. Word in het Nee- 
der landfeh dus genoemd , om dat de Bladeren, als ze 
in het Voorjaar beginnen te wafTen , dc ooren van een 
Beer niet ongelijk fchijnen. In het Latijn Auricula 
ursi, Auricula ursina, of Alpina 'm'tHoog- 
duytfch Bahrnohren, Barsantkel : in het Franjch 
Oreiilf d'ours ; cn in het Jtaliaanfch Orecchia 
di Orso. 
Bemind een goede, gemcene , Zandige grond , met 
twee -jarige Koeyemift wel voorzien : een opene, vrije, 
luchtige, bcquaamlijk ter Zon gclecgenc plaats zoo lief 
als een fchaduwachtige. Kan veele vochtighcyd ver- 
dragen ; fterke Vorjl , cn allerlcy andere ongtleegcnt- 
hecden der Pi 'tnter uytftaan. 
Geeft ieder Voorjaar een zeer licflijk-rickendcff/ofw; 
wclkcirionvergelijkclijkcfchoonheyd en verwonderens- 
waardigc vcelvoudighcyd der onnoemelijke couleuren 
tot noch toe geen weerga heeft, voor zoo veel ierrtand 
bekend is. Zoo dat een regt kenner en bctragter met 
volkomen regt deeze Bloem het getuygenis maggecven, 
dat de Natuur alleen in dc zelve heeft willen vertonen 
de grootfte kracht van hare vermogende Majejlejt. Geeft 
ook in het laatft van Junius volkomen rijp Zaad ; het 
welk zonder eenïg verzuym ieder dag voorzichtig ge- 
wonnen en verzameld moet worden; zoo haaft.deir.W- 
krwpjens cevcn gcboiften zijn ; maar eerder niet. Anders 
valt het fchielijk daar uyt, en gaat verloren. 
Zij worden in onze Gcweften vermeenigvuldigd op 
n#ec bijzondere wijzen; te wectcn : 
Eerjl , door hare aangegroeydc jonge Looten, welke 
ieder drie jaren , in hare volkomene Bloem ftaande , 
opgenomen , van de oude afgefcheyden , en in het 
Voorjaar, met een wallende Maan, in een varfch omge- 
fmectene en genoegzaam gemeftte aarde weer geplant 
moeten worden, ten minftcn een halve voet van mal- 
kander af gezet. Indien men dit door onachtzaam heyd 
quamte verzuymcn , zoo datze ftil ftonden-, of onge- 
rept blcevcn , zoo verminderen ze niet alleen , maar ver- 
gaan, en krijgen geene Bloemen, 
Men heeft ook ondervonden, de Aurtcula uRsi 
FLORE ALBO ET PURPUREÓ vARIEGATO , of wit- en 
purpttr-bonteBeerenoor, van zulk een aart tc zijn, datze 
ieder twee jaren van hare plaats opgenomen , en op een 
nicuwlijks weer gemeftte gezet wilworden : anders ver- 
lieftzc hare Bontheyd, en word een-verwig, geheel wit, 
bleekzwh , of gantfeh purpur. Moeten ook alle ter- 
ftond wel met Recgcn-water zijn begoten ( indien'cr 
van boven geen Recgcn op valt, öm haar dies te bec- 
tcr weer tc doen beklijven , en te bcquamcr te doen 
voortgrocyen. 
Verder bevind men ook in ieder Voorjaar, dat dee- Ouder- 
ze Planten door de Vorjï des nagts , en het weer ont- ''"^'"g, 
doyen door der Zonnen warmte bij dag , komen op te 
rijzen , en zich uyt de aarde te verheffen. Zoo haaft -Middel 
men dit verneemt, moet men ze zachtjens en behendig daar Iec- 
weer indrukken , zulkcr-wijs (kt de Wortelen niet ge- gen '' 
quetft worden ; of liever tot aan het Hert met aarde 
aanvullen, op datze niet verderven , cn door de fterke 
Lucht des Vcorjaars verdrogen mogten. 
Ten anderen, wordenze vermeerderd door haarZW, Vat voor 
't welk men moet winnen van de fchoonfte en donker- Zaad mt,n 
fte couleuren, om weer zoodanige te mogen bekomen, ^n"*"*" 
gelijk doorgaans gcichicd; daar men in tc'cgendccl van " C ' 
llegt-vcrwigc Bloemen geen andere als flegte krijgd. 
De regte cn bcquaamfte tijd, in welke men dit ZWHot de 
aan de aarde moet bcveclcn , is dc Maand September , aanwi n- 
met een volte Maan , in de uur als dc Zon regeerd ; 2^°°* 
op een vochtige plaats, welke van de Zonneftralcn niet gefchiedt 
of zeer wcynig word befchcencn ; in een nicuw lijks 
omgegravcne grond, we! voorzien met veel twee-jarige 
kleyn-gcwreevcncKoeye-en ccn weynig een-jarige Paer- 
demift. Op deeze plaats moet men het luchtig flroyen; 
dan ccn vingerbreedte hoog met gemecne aarde over- 
dekken , cn voorts gantfeh ftil laren leggen , zonder 
het ecnigzins weer tc roeren. Dus doende , zal men 
bevinden , dat het in 't volgende jaar , in hec laatfte 1 
van-^n/, of in May, zal voor den dag komen ; eerft 
met twee kleyne langwerpige Bladert jens, waar tuflehen. 
zich naderhand ronde vertonen. 
Deeze jongen dienen met droog Wéér tecgens den En wat 
avond dikmaal met Reegcn-watcr begoten worden; an- daa r b ') 
ders zoudenze lichtelijk verdrogen , cn zoo vergaan. inacnt g e - 
Moercn ook alle met ccn volle Maan van sfugujlus , moTtwer- 
of een wcynig tc voren , van hare plaats opgenomen , den. 
cn weer in een nicuwelijks gemeftte aarde , op een wat 
luchtiger plaats geplant worden; zoo Zullen zc dies te 
bequamer voort-groeyen , cn konnen dan de fterke 
Vorft in dc Winter bcctcr verdragen. Ook geeven ee* 
nige der zelve wel in het cerfte jaar, teegens dc Winter* 
Bloemen; in 't tweede jaar veele der andere ; in'tderde 
jaar al tc zamen. 
_ Hier uyt word jaarlijks gezien zoodanig ccnverandc- Mecnitf» 
ring , niet alleen in fchoonhcyd der veelvoudige cou- »«-- 
leuren, mizr ook in groothcyddcr Bloemen, dat het mijn jj- bc )" Jent - 
Pcn onmogelijk zou vallen, al dc zelve te noemen. Ik bij den' 
heb op deeze wijs, in den tijd van acht jaren , daarnyt Sehrijvr 
gewonnen meer dan drie-honderd en dertig genoegzaam- bekometl * 
kenbare vcrfchcydcne uytmuntende verwen; waar on- 
der waren niet alleen bo'ntc, gemarmeldc, donker met 
ccn weerfchijn blinkende zuyvcr purpcre , cn met een 
Sneeuw-wittc ring; miar ook zwarter als een zwart- 
roodc Stokroos, met ccn aardige geele ring begaafr , en 
onnoemelijk meer andere. Onder de zelve was'cr cene, 
met twet Bloemen uyt malkander komende, gelijk dc 
Primula vera , of Sleutelbloem : witachtig-groen van 
vcrwe, met fchoonc heldcr-gecle boorden. Dan noch 
meer andere diergelijke. 
De Auricula ursi borraginoides, of ïoLto Becrentw 
ET flore BORRAGiNls,in het Neederlandfch , Beer en- meiblad 
oor met Blad en Bloem -v.m Bernagie , is blauw van ver- cn BIue,T, 
wc. Heeft de grootte cn gedaante van Scrnagte of Bor- IZu"' 
rago ; ook uyt vijf Bladeren beftaande , doch wel zoo 
breed, en voor ftomp-rond toegaande. Komen voort 
een, twee, of ook wel drie, niet verre van malkander, 
aan dunne , bruyne , en ruygachtige Steelt jens , zom- 
migcvicr, andere vijf, ccnigeookwelzes vingeren breed- 
te lang. Ncemen haren oorfprong niet uyt het Hert van 
hare Plant, gelijk de andere foortcn van Auricula Vrft, 
of Beerenoor ; maar rondom onder de Bladeren , ter 
zijden van het Hert, vijf, z« , zeeven, of ook wel 
meer uytfpruyteade : aan welker voorftc punten de 
Bloem , 
! 
