4<Ji Wolfsmelk. Caucalis. Lappa Boaria. Kervel. 4 <ft 
Serap. 
dl Tn 
Simp. 
lii. Htri 
Tragacanth vermengt , ook wat Zap van Oranje daar 
Rittll. I. j. bij gedaan ; dan groote , fterkc Menfchcn ingegecven; 
e " , *»* of anders haarcen Vijg doen ectcn , waar in vier druppelen 
van het Zap zijn ingetrokken , zal een krachtige Stoel- 
gang verwekken. Docd de Waterzuchtige goed : drijft 
uyr alle galachtige Pochten , tn droogt het Ligchaam 
zeer fterk. 
Het Zap met Wijn vermengd, en daar mee gc- 
wreeven , geneed: allcrlcy Schurftheyd , Melaatsheid 
de quade zeeren des Hoofds , en alle h'cctc , vuurige 
Gezwellen. 
Het Zap alleen , of met het Zap van Hanevoet , 
*" 10 " of Ranunculits vermengd , verdrijft de Wratten , daar 
op geftrecken, doch eerft met een Spel geopend zijnde. 
Het zelve /ap met Oly vermengd, en het Hayr daar 
meê beftrceken, docd het zelve uyivallcn. 
niofir-l-4- Een Scrupel van het Zap met Honig-water ingeno- 
c. iór. men, doed kraken. 
De Bladeren cn Vruchten alleen , of met ander Aas 
vermengt, cn in het Water gefmeeten , brengt de Vif- 
fchen in onmagt ; zoo datze boven op het Water drij- 
ven, cn met dc hand gevat konnen worden. 
CXXXIII HOOFDSTUK. 
CAUCALIS. 
a Eeft , voor zoo veel mij bekend is , 
in het Neederlandfch gcenen anderen 
I naam dan deezen. In het Latijn ook 
ii Caucalis; maar daar becnevens Dau- 
cus sYLvnsTRis ; in het Hoogduytfch 
- Ackerkletten: in het Fromfih Pf.r- 
sil sauvage ; cn in het Italiaan fih Caucalide , of 
ook Petrosello salvatico. 
Veele ver 
anderlij kt 
ibortcn; 
tot zes in 
getal hier 
Wat voor 
een grond 
7.ij bemin- 
Kroon, en 
groot ftce- 
kcndZaad, 
Hier van zijn mij in haren aart bekend geworden dcc- 
zc veranderlijke foortcn: 
L Caucalis semine aspero flosculis ruren- 
tirus, o? Caucalis met een jleekend Zaad, cnroodach- 
lige Bloemfjens. II. Major Petrea, of groet Cau- 
calis , groeyendc aan Rotsen , en ■'■ergachtige plaatsen. 
III. Umrellata semine Echinaio, five Cau- 
calis UMBELLATA EcHINOPHORA MAJOR, O? groot 
Caucalis met een kroon, en groot jleekend Zaad. IV. 
UMBELLATA ECHINOPHORA MINOR, SEMINE MAJO- 
RI , of kjeyner, t ceder der Caucalis met een gekroonde 
"Bloem, en groot jleekend Zaad. V. Pumila, o? kjcy- 
nc en lage Caucalts. VI. Segetum Lusitanica fo- 
lio cerefolit , of Portugaljche Caucalis , groeyen- 
de onder het Koorn, met Bladeren van Kervel: en dan 
noch meer andere. Niet alle zijn ze van dc zelve Bom- 
•wing en H aarnecm'tng. 
Ecvenwel beminnen zc al te zamen een zandige, goe- 
de gemcene aarde: een opene , vrije , cn wel ter Zon 
gclccgene plaats; ook matige vochtiglieyd. Gecven in 
den Herfjl volkomen Zaad, en verderven daar mee; 
vermits ze niet meer als cene Zomer in het lecven kon- 
nen blijven; tewecten, het Caucalis semine Echi- 
Nato umrellata , of Caucalis met een gekroonde 
Bloem en jleekend Zaad: Caucalis pumila, of la- 
ge Caucalis , en Caucalis segetum Lusitanica 
folio CERFFOLII, of Ponugalfche Caucalis met Bla- 
deren van Kervel. Die dcrhalvcn met een wadende 
Maan van Afaert of April, niet diep , ieder jaar gc- 
Zayd moeten zijn. 
Het Umüellata semine Echinato, five Cau- 
calis UMBELLATA EcHINOPHORA MAJOR , of groot 
Caucalis , met een kroon en groot jleekend Zaad , W3 ft 
ontrent anderhalve voet hoog met hare ronde, ruyg- 
achtige Stee/en, aan welke de Bladeren verre van mal- 
kander zkten. De zelve zijn lang , niet breed , voor 
ftomp-tocgaandc , hol gefield ; zeer dun gefneeden ; 
aangenaam groen van verwe; een weynig blinkende; 
onder met een rauwe rtiygheyd bekleed. De Bloemen t 
ruftende op dc bovenftc punten der Sieelen, ftaan mee- 
nigvuldig in het ronde. Zijn wit van verwe. Bcftaan 
uyt vier cn vijf Bladert jens. Als ze afvallen , komen 
te voorfchijn langwerpig-ronde , tamelijk groote, vijf 
cn zes-hoekige, met zeer veel blcekc flegtc Doomt jem 
voorziene Knoppen ; boven een weynig purpurachti'g ; 
van binnen gevuld met een langwerpig, glad, en bleek- 
groen Zaad. I 
Het Caucalis semine aspero flosculis ru- Tweeati- 
bentibus , of Caucalis met jleekend Zaad, en rood- dcrc loor " 
achttge Bloemen, en Caucalis major Petrea, of tc ° : 
groote op Steenrotsen groeyende Caucalis, konnen fterke ' 
koude uytftaan , en alle andere ongelecgentliecdcn der 
Winter verdragen. Bloeyen in Je tweede Zomer, gec- 
ven volkomen rijp Zaad; en daar mcé verderven ze. 
Wordcnook alleenlijk door het zc\vc aangewonnen; met 
een wafTcndc Maan van Alaert of April niet diep in de 
aarde gezayd zijnde. 
KRACHTEN. 
Tabtrntml 
HEt Zaad van Caucalis is warm en droog in 
den tweeden Graad; ook openende, vcrwee- 
kende, alvagcnde; verdcelcndc, en dunmaken- 
de van aart. 
De 'bladeren gekookt onder Moeskruyden , geeft 
een koft, de Alaag zeer aangenaam I bevorderd ookde 
Watermaking. 
Het uytgeparfte Zap met Wijn gedronken; of het Ttiofc. 
Zaad met Wijn ingenomen, of ook in Wijn gezoden, ,Ü9, 
en daarvan gedronken, drijft het Graveel uyt. Maakt 
los alle grove en taye vochtigheeden'. doed de Aiaand^ 
jfonden voortkomen : opend dc verftoptheyd van Lee- 
■ver. Milt yen Nieren; verfterkt de Alaag: jaagd de Galm. lii. 
Winden uyt : veroorzaakt een klaar Gedicht, cn helpt fae.Simf. 
dc g-ccne , die haar Zaad niet. konnen houden. Bevor- 7 '~ rf 
derd dc Vrouwen toe vruchtbaarheyd, wanneerzc Üet^^'fc'» 
dikmaal gebruyken: verquikt dc zwaarmoedige Alen- 
fchen; zuyverd het Bloed, en geneeft de Geelzucht , 
's morgens nuchteren ingenomen, en daar op gezweet. 
CXXXIV HOOFDSTUK. 
LAPPA BOARIA. 
Ynde een mecde-foort van Cauca- Een fbort 
us, word vanPLiNius dus genoemd. ™J] s Cau ~ 
Schiet in deeze Gcwcften uyt "hare 
tecdere , ronde cn blecke Wortel op 
ter hoogte van twee of meer voeten. 
Heeft aan hare ronde, gras-groene Stee- 
len tecdere en hol-gefteldc Bladeren, niet ongelijk die Bladeren." 
van het Caucalis semine avPero flosculis ru- 
bsntirus, ofkruypend Caucalis met een jleekend Zaad 
en roodachtige Bloemen , doch wel zoo hol , cn voor 
niet zoo fpits: donkci-grocn van verwe; gcmeenelijk 
niet regt tecgens over malkander aan hare Sieelen zit- 
tende ; doch zoo wel uyt de cene als de andere zijde 
voortkomende : een weynig fcharp in 't aanraken. 
Uyt welker bovenfte cn ter zijden gezien worden tc Bloemen, 
fpruytcn weynige uytfchictcndc Takjens-, ook zeer hol 
gcfteld, eclitcr zich voor gemeenlijk ten weynig krom 
buygcndc. Op dc voorftc punten, in twee gedeelten, 
digt bij malkander , ftaan agt of tien klcyne witte 
Bloemtjens. Als deeze vergaan zijn, latenzc na dun- 
ne , langwerpige Zaad-huysjens , zeer ruyg , en als ïaadhuyi. 
omvangen met een uyt den roden bleck-vcrwige hay- J cni - 
righeyd. 
Dit Gnvoi bemind een goede , zandige , gemeene Wat voor 
grond, doormengt met een weynig twee-jarige Paarde- e ? n jiardc 
mift : een wel ter Zon gelcegene plaats , cn niet veel m J j nt ] C " 
voch- 
