513 BeschryviNG der Kruyden , Bollen en Bloemen , III Boek, 524 
.11 
f it 
Vructtten 
te hclto- 
mcn 
hi eta 
Zunier 
en grond vochtige, zandige, varfeh-omgefmcctcnc, en met cen- 
ij bemin- of twec-jarige Paardemifl: wel voorziene grond : een 
1C "' warme, luchtige cn genoegzaam ter Zon geleegcnc plaats, 
befchur voor koude Winden; ook matige vochtigheyd. 
Blijven niet langer dan een Zomer in 't leeven ; gceven 
in goede warme jaren volkomen rijpe Vruchten, en ver- 
gaan haaftig tecgens dc Winter. 
lid-iel, Wil iemand dcczc/^7«-/j/icderZowfrin onze Landen 
tot een genoegzame rijpheyd zien gebragt, dielcggc het 
Zaad niet boven ccn ftroobreedtc diep in de aarde, on- 
der met warme Paardemifl voorzien ; met de punt neer- 
waarts, met een afgaande Maan in 't begin van jfyrii , 
of liet laatfte van Maert, elke Kor! eenigc voeten verre 
van de andere : cn dckke dan de bezayde plaats met 
ftroo of glas, om dc zelve te bewaren voor alle on- 
gelccgcnthccdcn der Lucht , inzonderheyd 's nagts , 
cn voor al als dc jonge Planten beginnen voort tc ko- 
men, of alreeds voortgekomen zijn ; zoo zullen zc eer- 
der cn haaftigcr opwaficn. 
Men trekt dan ook alle Zijde-fihettten zachtjens met 
dc hand, maar gantfchclijk niet met een Mes, af; want 
Yzcr is niet alleen dc Ranken, maar ook de Vrucht zelfs 
fchadclijk: welke men, na datze vaft gezet is, ookde 
voorfte Top, of het Hert, wechnccmt , zoo fchictze 
niet verder. Deezer wijs word de Bloem vafter , dc 
Vrucht krachtiger, cn veel eer groot. 
SriïpT Indie " hcf °° k quam re S cbcurcn . d at dceze Vruch- 
Vruchten ten ' ^ 00r fle S tc » onbequame Jaarstijd , tot geen 
rijpZnd volkomene rijpheyd gebragt konden worden, zoo kan 
w Jtrijgcn. men de zelve, ter tijd als de Maan voi is, met dchand 
afbrceken, cn in een drooge plaats ophangen. Dus zal 
het Zaad (het welk in de Vrucht vaft zittende, cn 
niet ratelende, voor het befte word gehouden) ccven- 
wel zijne volmaakthcyd bekomen; en de Vrucht ccn 
tijd lang voor verrotting bevrijd zijn. 
Dc Vrouws-pcrzonen , welke het gaat na der v'tjven 
■wijze, moeten haar in dien tijd wachten, van bij dceze 
Planten te komen : anders zouden ze treuren, en ha- 
re Vruchten verflauwen, ja zomtijds te ecnemaal ver- 
gaan. 
KRACHTEN. 
EVruchtenvm allcrlcy foortcn der Pepoenen zijn 
koud cn vochtig in den tweeden graad ; ook 
afvagende van aart. Het Zaad daar teegens is, 
gelijk ook dc Wortel, droog in den eerften. 
Zij worden noyt rauw gegecten , gelijk men dc 
Concommeren en Meloenen dned ; maar gemcenelijk 
kookt men ze in zoete Melk; qF men braad ze met 
Meel en Boter in de Pan. Dan zijnzc goed voor een 
hecte Afaag; doen ook gemakjg/tj Inwateren, cn ver- 
drijven dc loonde Pis. Ecven dc zelve werking heeft het 
Zaad. 
Dc Mell^ , of het Zap, uyt dit fchoon gemaakte 
Zaad geparft , en met gepelde Garft vermengt , is 
! Mtd?Mmp. zcer P°ed voor alle Koortsige Lieden ; want het ver- 
flaat de dorft , neemt wech de verftoprheyd van Lee- 
ver en Nieren: is dienftig teegens het Graveel; drijft 
voort het Water der Blaas, en verkoeld de brand in dc 
Koortsen. 
De zelve Afel!^ met Zuyker en Roozc-water ver- 
mengt , is goed teegens al dc genoemde gebrceken : ook 
voor de Hoeft; voor de uytteerende Menfchen; en voor 
de hitzighcyd van het Mater der Blaas. 
Het gedifti lieerde Water deezer Vruchten , en van 
het Zaad , ook het geconfijt vleefih, hebben eevcn het 
zelve vermogen. 
Een Drachma van het Poeder der gedroogde Wor- 
telen met Honig-water gcbruykt , docd braken. 
Het zelve Poeder met Zuyker vermengt, geneeft dc 
quade Schurftheyd des Hoofds , daar opgeftreeken 
zijnde. 
Het inwendige der Vluchten, of het vlcrfch, kleyn 
Ann mer- 
ite] ijk. 
heyd. 
Diof,. I. 
Galt». 1. 1. 
■i.fr. I. , 
ló). 
gefloten, verzacht cn verdrijft de hectc uivoeringen F lam. oap. 
der Oogen , en den brand de zelve. Op het Voor- 167. 
hoofd gelegt , weerlhat dc Zinkingen , v/clke op het 
Gedicht vallen. 
Het Zaad geftoten , dan met Meel , en het Zap JE z in. 1 7. 
der Vruchten gemengt , maakt ccn fchoon en helder 3- 
Vel. Verdrijft alle 1'lekhen, Zomerjproetelen , cn on- 
~ttjvcrhcyd van dc huyd des Aangeuchu , daar meê 
gewreeven zijnde. 
I HOOFDSTUK. 
L O E N. 
N het Neederlandfih dus genoemd. Namea. 
In het Latijn Mei.o , of Melope- 
po : in het J-hogduytfih Melai/n y 
of Melonen : in het Franfih Me- 
Ions, en in het Italiaanfch MelonE, 
of Meloni. 
Hier van zijn mij in haren aart bekend eenigc onder- Eenigc 
fcheydene foorten, als: omier- 
I. Melo odoratus major, of groote , we Irie- % hcy e d „ nc 
kende Meloen. II. Odoratus minor, welriekende oorten " 
kjeyne Meloen. III. Melo saccharinus , of de- 
licate, gehjk_als gcz,nykerde Meloen; en dan noch meer 
andere , al te zamen van ccven de zelve Bouwing en 
Waarneeming, 
Uyt eygener aart blijven ze niet langer dan cene Zo- Teeder- 
mer in 't leeven. Zijn van een tcedcre natuur. Konnen hcyd ' 
ook in dceze Landen niet anders dan in goede Zomers, 
en met groote moeyte, rot een volkomene, of immers 
tot ccn gebruykelijke rijpheyd worden gebragt; 'twelk 
gcfdiicd op dc volgende wijze. 
Neem in uwen Hof een Bed, gelcegen op een warme Wat voor 
en luchtige plaats, tecgens een Muur, of Hcyning ; ccn K rond 
wel bewaard voor alle koude Winden. Maak'cr een Sdeew* 
Zonnebal^ van , met hout rondom ; ook boven met Landen 
houte, en daar onder met glaze Venftcren genoegzaam moct Ë cc " 
voorzien. Graaf de zelve diep uyt , en icg'cr onder vcn ' 
in, ter hoogte van drie voeten, varffche warme Paar- 
demift. Tree die met voeten , zoo digt op malkander, 
als ecnigzins gefchieden kan ; gantfch vlak cn effen , 
boven zonder eenigc Bulten ; ook met voorzichtige 
achtneeming, dat zich geen aarde daar onder kome te 
vermengen, want zulks zou de Mift het broeyen ver- 
hinderen, cn alzoo veroorzaken, datzc geen warmte 
van zich gaf. Neem dan twee dcclen Vccn-aardc; twee 
dcelcn grof zand, ccn deel twee-jarige Paardcmift, een 
deel cen-jarigc Hocndcrdrck, en een deel Mol van ver- 
rotte Boom-bladeren; al te zamen wel door malkander 
gearbcyd. Leg deeze op dc voorgaande Mift , vier Hoe men 
vingeren hoogte; en fteek daar uw Zaad in, met de het Zaid 
punt om laag, ruym een ftroobreedtc diep , met een 
volle, of ftraks na volle Maan in Februarius of Maert, 
na dat het Weer zich bcquaam of onbequam aanfteld, 
en u goed zal dunken; doch ik houde dc Maert voor 
beft. Drie of vier Zaadkorlen moct men bij malkan- 
der ftccken ; ontrent vier voeten van een. Laat dan 
de glaze Venftcren gedurig daar op leggen, wanneer 
het tamelijk Weer is, en dat'er dc Zon met hare ftra- 
len, door-fpeelcn kan , rot in het begin van April, of 
later. Ondertuflchen, als liet koud is, of dat het weer en zorg- 
mogt komen tc vriezen, doed men de houte Venfte- vuMi g 
ren over dc glaze hcencn; en, indien het dc nood ver- waarneB " 
cyfcht,men legt niet alleen boven op dezelve, maar ook mC "' 
rondom dc gehcele Bak, varfTchc Paardcmift, zoo lang 
als de V irft duurd. Daar na neemt men ze weer wech; 
en in het begin van April ook de houte Venfteren af , 
zoo dat alleenlijk de glaze daar op blijven ; waar over 
men echter, tot bewaring voor de koude nagten, mat- 
ten fprcyd. Ontrent half April docd men, bij goede 
warme dagen, de glaze Venfteren wel geheel open, 
maar i 
lil 
