5P j Beschryving der Kruyden , Bollen en Bloemen , III Boek 
breed diep, gezayd : en blijft wel derdehalf, ja drie 
volle jaren leggen, eer men 't gelijk als Gras ziet op- 
komen. Derhalvc-n worden ze hier door zeer traag aan- 
gewonnen : doch veel gevocglijkcr door de aangegroeydc 
jonge Bolletjcns, opgenomen zijnde. 
KRACHTEN. 
D 
y. Lam- 
E gedroogde Bolwortel der Kievitsbloem, of Ffi- 
ti&mé flora pmpureo variegato , is warm in den 
eerften , cn droog in den tweeden graad; daar- 
benecvens fubtyl van dcclcn. 
In Wijn gezoden, en daar van 's morgens een Roe- 
mertje gedronken, of een Dracbma van het Poeder met 
Wijn ingenomen, drijft het Graveel der Nieren af. 
Met het gedifïillcerde Water van de bonte Kievits- 
Zfplf'pi' hl ° em ' of Fr,tillaria flor* purpureo variegato , het 
Jf. & ' -d*»ge*>icht cn de Handen gewaffchen , maakt een klaar 
en KJMf» vel, met wcchnccming van alle vlekken, Zo~ 
mer-Jproeieten , cn andere onzuyverhccdcn des Aange- 
x.icbts of andercr Leeden. 
In dc Oogen gedaan , verdrijft ze ook de roodheid en 
brand der zelve. 
Daarenboven word deezc/7/ocwin dc Hoven gcplanr, 
om de zelve te vcrcicrcn, cn 't gezicht daar doortever- 
luftigcn; waar toe ze gantfeh bcquaam is. 
De Bloemen zijn koud in den eerften , cn vocht 
in den tweeden graad. In Wijn , Wcy, of Bier ge- 
kookt, cn daar van gedronken, ftild de dorft , is goed 
in hmige Koortsen , cn veiftcrkt zoo het Hoofd als 
de Harjfenen. 
ccxxxrn hoofdstuk. 
INDIAANSCHE 
W E Y T. 
Iet alleen in het NeederUndfch dus , 
maar ook van vcele Turcksche 
Weyt , of Turksch Koorn ge- 
noemd : in het Latijn Frumfntum 
Turcicum, of Frumentum Ïn- 
dicum : in het Hoogduytfcb Tur- 
: in het Franfcb Ble de Turqjjie : 
ijëh Grano d'India , of Formento 
Kemaïmus 
Si. Specim 
fit. 143. 
VÏcr vei 
anderlijke foorti 
KISCH KoRN 
in hét Italiaa. 
Indiano. 
Hier van zijn mij in haren aart vier ondcrfchcydenc 
bekend; namcntüjk: 
Aanwin- 
ning. 
L Frumfntum Indicum semine alro, of/«- 
diaanfche Weyt met een witte Vrucht , of Zaad. ff. 
Semine Rubro, of met een roode Vrucht, fff. Se- 
Mine cccRULEO, of met een blauwe Vrucbt. IV. Fru- 
mfntum Indicum fructo variegato, of Indiaan- 
fcheWeyt met een bonte Vrucht. Alle zijnze vanecvende 
Zelve Botni'ing en H'aarnceming. 
Zij beminnen een goede , gemeene , zandige , en 
met twee-jarige Paerdemift: genoegzaam voorziene grond: 
een luchtige , warme , wcl-gefcegenc plaats , en veel 
Water. Blijven niet meer dan cene Zomer in het 
leevcn. Waffen drie, vier, cn ook vijf voeten hoog. 
Brengen noyt eenige Bloemen voort , maar gecven een 
Vrucht ter zijden aan hare Steel uytfehictende, welke in 
deeze Gcweircn niet anders als met goede warme jaren 
tot volmaakrhcyd geraakt; waar na ze, door een wcy- 
nig koude, haaft vergaan. 
Konnen derhalven met aangewonnen -worden , alsdoor 
haar gcmelddc Zaad; 't welk men met een volle Maan 
van April, niet diep geftoken, aan de aarde bevccld , 
ra dat men het cerft , ter oorzaak van dc hardheyd , 
drie dagen in Water heeft geweykt. Zie hier bij 
na het Hoofdflttk van de Americaansche Tar- 
596 
K R.ACHTEN. 
An het 2W der Iniiaanfehe Wejt , of ƒ>«. Oebmyk 
mentttm Indicum , bercyden dc Indianen haar 1 "' dc 
BrWj •« welk haar, als zijnde fterke Men- 
chen , goed voedzcl geeft , en her Ligchaam dagc- 
lijks nieuwe krachten toevoegd. Ecvenwcl is het 
zwaar te vertceren. 
Het zelve gefloten , en met Melk vermengt , ver- '™ * Oê. 
zacht, cn docd fcheyden alle harde Gezwellen en Apo. 
Jlemanen, Paps-wijze daar op gelegt. 
De Bladeren verftrekken je Beeflen tot een aangena- 
me fpijs, zoo wel droog als groen zijnde. 
" Vcrfchey. 
CCXXXTV HOOFDSTUK. 
DUYVEKERVEL. 
Ehalven deezen naam dien van Eerd- 
of Aardrook bij vcelc in het A'tc- dc mm. 
dertandfeh voerende, om dat 't Zap 
dcczer P lant , op de Oogen geftrce- 
ken , de tranen daar uy t doed vloeycn, 
eeven als of ze van een fterke Rook^fc'. 
bcctcn gierden. In het Latijn gehecten Fumaria , 
Capnos, en Fumus terr.ï : in 't Hoegdmtfch E« D ' 
RAUCH , TAUCENKROPtF, of RATZ ENKS R VEL ! in 't 
Fritnjih Fumiterrej en in 't Itabaanfih Fumoster- 
NO , of FüMARIA. 
Hier van zijn mij in haren aart ccnige vcrandcrlij- Veele be. 
kc beziens-waardigc foorten bekend geworden ; na- 
mcntlijk : waarjige 
I. Fumaria vulcaris, of gemeene JDttyvenliervel. ™ welke 
If. Altera , of Splith , dat is , tweede fiorl van hier zes. 
Dujvetervel, van zommigc Splitt genoemd. III. Flo- d " k y 
RE ALBO , of met een witte Bloem. IV. Tenuh O- wo^ ' fc,, 
lia, of met teedere Bladeren. V. Americana FLo- g '" 
RE purpureo siliquosa, of Americaan/ihe Dm;. 
vekervel met een pnrpnre Bloem en Zaadpenltjem. 
VI. Americana florf. luteo perennis , of al- 
ttjd-durende Americaanfche Dujtiekervel met een geele 
Bloem; en dan noch meer andere. Niet alle zijnze van 
de zelve Bouwing en Waarneeming. 
Eevenwcl beminnen ze al tc zamen een goede, ge- Watvoor 
mcene, zandige, nieuwlijks omgcfmccrenc , en matig ccn grond 
gemeftte grond ; zoo wel een fchaduwachrige als een '"' bem " 1 " 
opene plaats; cn niet al tc veel Rccgcn. Konnen ta- "°' 
mchjk wel vriezend Welr cn andere ongcleegenthce- 
den der Winter uytftaan. Bloeyen ook°zccr 
aange- 
gecven in den Herffl volkomen rijp 
of gemeene Dyveker- Gernet», 
fan Dnjz'eliervel; Te- Duyve. 
naam 
Zaad. 
Het FUMARIA VULCARIS 
vel; Altera, of tweede foor 
nuifoha, oï Duyvehervel met dnnne J , tèêdere Blade-^ c "' [ 
ren, en Fumaria elore albo, of 
tweede 
n Uf • --• - m " w '<" foort. en 
Bloem , blijven met meer dan cene Zomer in 't leeven : mettéeX 
gecven in den Herfll volkomen Zaad, cn verfterven " m ' d '- 
daar mee. Moeten derhalven , met een waffende Maan "° ' ° ok 
van April of Afaert , na tijds gcleegcnthcyd, weer op wÜm™ 
nieuws, niet diep, in de aaide gezayd worden. Ko- Eloeni. 
men anders ook van zelfs genoegzaam voort door het 
uytgcvallcne Zaad. tet plaats daarze gedaan hebben. 
Alleen hier door kan men haar aanwinnen en vermee- 
nigvnldtgen. 
Dc Fumaria Americana flore purpureo si- Amer! 
LIQUOSA, of Amttrkmfiht Dnjvekervel met een pm- caanfche 
(machtige Bloem cn Zaadpeitltjeni , geeft in het ccrflc D ")' vc - 
jaar uyt een bleck-bruyn-verwigc [(Wgtcn grootc k "' d ' 
maar vcele, cevcn boven de grond in 't rónde digt op Zp"1 
malkander zittende Bladeren. Dccze zijn gcmeenelijk » dl "'e' 
met hal 
iarc boven blcckc, ondereen wcynig paai's-verwi- Blocm ' 
ge Steeltjem , daarze op ruften , dc breedte van zes ? C ul"cL 
vingeren. 
