6oi Beschryvinc der Kruyden, Bollen en Bloemen, III Boek, 604 
Indiaan- Het Geranium Indicum nocte odoratum 
iche flor E variegato, of Indiaanfche Oycvaarsbcl^, bij 
b« " a £ r r ' c k?"dej met een bonte Bloem , zoo wel dc groo- 
nagt'ric- te > middel-foort , als kleyne, zijn veel tcedcrdcr van 
kende met aart. Konnen gcenzins dc WtHter-koude^ ook niet veel 
«n bonte vochtiqheyd, in dceze Gewcftcn verdragen. Moeten 
Bloem. 1 , , b ; - „ , „ b 
dcrhalven, in Potten gezet, voor veel Rccgen , wzon- 
derheyd in den Herffl , gewagt ; in 't begin van Och- 
ber binnens huys, en op een goede, luchtige plaats ge- 
field worden , waar in altijd bij vriezend Weer word 
Wmrncc- gevuurd ; gedurende de gcheclc Winter onderhouden 
ming. met flcgts een wcynig lauw-gemaakt Reegen-watcr ; 
maar becter is 't , dat men ze geheel droog laat iïaan. 
Niet voor in 't begin van April mag men ze weer buy- 
ten brengen , met een zoete Lucht en Rcegen, in een 
Zonnebal^, gevuld met warme Pacrdcmift, ieder twaalf 
dagen weer vervarfcht. Immers zoo nauw moet men 
haar wagtcn voor veele , inzonderhevd Sneeuwachtige 
vochttgheyd, als dekken voor koude Winden. 
Knobbel- Zij krijgen uyt een blcck-bruync , tamclijk-dikke, 
wortel, doch niet zeer lange , onder fpits toegaande , en boven 
meteen dunne hals voorziene Knobbdwortcl zeer fchoo- 
ne Lladeren , niet hoog boven dc aarde verheeven. 
Dceze zijn in ontelbare dcclen , op de wijze van 
Thapsia , doch klcyncr , en al te zamen voor fpits 
Gedaante toelopende, gefucedcn, of ingekerfd ; een kleyne hand 
der UlaJc- lang, meer als diïe vingeren breed ; met dikke, ronde, 
* cn ' roodachtige en ruygc Stee/en, digt bij malkander, uyt 
het Hert der Plant, in 't ronde voortkomende , voor- 
zien ; ook met flerke , cn wit-ruygc Zeenuwtn, of 
Ruggen , van onder alleen zichtbaar. Donkcr-groen 
zijnze van verwe; hard in 't aanraken; wat dikachtig 
van aart; ftijf ftaandc; onder alderbrccdfl , cn alzoo al- 
lenxcn verminderende; voor fpitzer toegaande. Uyt 
welker midden opfchictcn ronde , flcgtc cn geftreepte 
Steden , ter hoogte van een Maatvoet , wat meer of 
minder. 
Gefhlte Op de bovenftc Toppen der zelve komen dc "Bloe- 
men BI ° e " m "' tC voor f cm j n > bcflaandc uyt vijf Bladertjens , VCr- 
re van malkander gefcheyden , voor rondachtig , of 
{lomp toegaande , hebbende dc breedte van een klcyn 
flroobrecd; groenachtig-gcel van verwe; in 't midden 
vercierd meteen geheel zwarte breede flreep. Gecvcn 
van zich een zeer aangename reuk^; niet bij dag, maar 
alleen bij nagt, hoe donkerder hoe lieflijker. Staan op 
tien of twaalf lange Stccltjcns, in 't ronde aardig, ge- 
lijk een Kroon, bij malkander gefield ; en blijven ccni- 
ge dagen lang goed. Vergaan daar na in haar zeiven , 
Zaad. en gecven een lang Zaad, op dc wijze vnn het Gera- 
nium Crfticum annuum, of Mo'.chatum , dat is, 
eenjarig Oyevaarsbel^ttyt Candtcn, of als Afujctti rie- 
kende. Bij goede war-me Zomers word het in onze Lan- 
den zomtijds rijp. 
Aanwin- Het moet met een waffende Maan van Aprilof Afar, 
nIa £' niet boven twee ftroo-brcedcc diepte, de aarde worden 
aanbevolen , in een Pot , gevuld met goede zandige grond, 
en een wcynig twee-jarige Pacrdcmift. Hier door kon- 
nen zc alleenlijk aangewonnen cn vermeenigvuldigd wor- 
den. 
Welrïc- GERANIUM MALVATICUM ODORATUM InDICUM, 
kende In- D f welriekende Indiaanfche Ojevaarsbek^ met Bladeren 
r Aialve , krijgt uyt een tamclijk-dikke , ronde, 
blccke of wit-achtigc, tayc, en in dc Mond geknauwd 
Bladeren wordende zeer te zamentrekkende Wortel verlchcydcne 
van Mal- ronc ] e Steden ; zelden zich regt ophoudende, maar han- 
Wor:cl. gende gcmccnelijk neerwaarts gebogen. Zijn rond ; 
Steden, zoo dik als eens kinds vinger; blcek-grocn van verwe 
terwijl zc noch jong zijn ; doch alsze ouder worden , 
ziet menze bruyn-vcrwig ; zeer aardig vercierd met een 
gantfeh tccdcrc , zachte ruyghcyd, en veele een wcynig 
verheevcne Leeden, 
Gedaante Aan dceze Steelen komen de Bladeren voort, twee 
der iibdc- cn twcc regf tecgens over malkander gefield; ruftende 
op tamclijk-Iangc, dikke, ronde, en ruygacbtigc.5Vff//- 
Ojcvaars- 
jens. Hebben een gedaante van onze Malva wl- 
gakis, of gtmeene Malve ; doch meer en aardiger ge* 
plooyd, of in vouwen gelcgt ; ook wel zoo groot , cn wat 
dieper ingefneeden', dan noch niet zoo zeer rond , maar 
driehoeks-wijze gefield ; ruygachtig van aart ; bovert 
aangenaam blcck-groen ; onder blcckcr: aan de randen 
rondom zeer aardig als getand , of een wcynig inge- 
daagd : wat zuur , doch aingenaam van fmaak ; ook 
te zamentrekkende ; cn in 't midden voorzien met dri* 
grootc Aderen; uyt welke veel andere, tot aan de 
kanren uyrlopende , voortkomen. Met dc hand aan- 
geraakt , of met dc vingeren wat gewreeven wor- 
dende , gecven ze een zeer lieflijke , tccdere rent^ 
van zich. 
Tuffchcn dc zelve , uyt dc lecden van de voomaanu Gefhlte 
fle Steel , ziet men hier en daar een andere lange cn der BW- 
tecdcre Steel voortkomen , flaandc gcmccnelijk op- nie "- 
waarts gekeerd; op wiens bovenfte punr vier, vijf, 2es, 
ook wel zeeven Bloemen, in 't ronde bij malkander ge- 
voegd, te voorfchijn worden gebragt. Tamelijk eroot 
zijnze, blcck-purpur-vcrwig, zonder reuk. Rcftaan uyt 
vijf langwerpige , cn voor flomp-rond toegaande Bla- 
dertjens, van welke drie om laag, de twcc andere om 
hoog gekeerd flaan. Ieder dcezer bcyde heeft twee 
fchoonc , zeer aangename bloed-roodc}rrfr£iv/, welke 
men in dedrie ondcrflc niet zoo fchoon , maardaaraliccn- 
lijk met twcc of drie zeer flauwe cn tccdere Jlreekjens 1 
voorzien zier. Van binnen is een bleck-witte Knop , 
voor bcgaaft met vcclc purpurc draadjens. Deeze vier 
of vijf dagen open geftaan hebbende, vergaan in haar 
zeiven, cn laren cyndclijk na een langwerpig , blcek- 
bruyn Zaadje, op dc wijze van de andere foorten. Het Zaad. 
welk met een walTcndc Maan van April dc aarde aanbe- 
volen wordende, genoegzaam voortkomt. Ook kan A »nwin- 
deeze aardige Plant alleenlijk hier door aangewonnen 
worden. - 
Zij blijft van naturen eenigc jaren lang in 't lecven: Waarneem 
doch kan de koude deczer Landen 's Winters niet mm S- 
wel uytftaan. Moet derhalven, in een Pot gefield, 
ter dier tijd binnens huys op een luchtige plaats be- 
waard , en met flegts een wcynig vochtighcyd on- 
derhouden zijn. Want in de gemeldde Winter kan 
ze niet veel Water, zonder verrotting, verdragen. 
Geranium Indicum tenuifolium, of Indiaan- indinn- 
fche Oyevaarsbck^met fmalle hladeren, fchict uyt een fchc Oye- 
kleyne, vinger-dikke, bruyn-verwige , regt-neergaan- vaan _ bck 
de, en met cenige teederc Peelden voorzien zijnde fliadet"L 
Wortel ccnige Stcelcn , rond, effen cn (legt ; bruyn-rood, 
met vcrfcheydcnc lecden vercierd ; tecdcr of dun van 
aart, regt opwaarts gekeerd, of ook wel een wcynig 
achter over hellende. Aan welke voortkomen de B/a- 
deren, nu uyt dc eene, dan uyt dc andere zijde, hol 
en luchtig boven malkander; ook wel, doch wcynig, 
twee en twee tecgens malkander over gefield. Onder 
aan dc grootc, of voornaamflc Steel, houden zich twee 
kleyne , en voor in een fpits punt cyndigende B/adert- G e d ian te 
jens, of Oortjens, in gedaante cn (lelling niet zeer on- der zclrc. 
gelijk die van het Geranium Indicum nocte odo- 
ratum, of Indiaaufch Oyevartrsbel^, bij na^t rieken- 
de; ruftende op Steelt jens , ontrent een vinger lang, 
boven plar, onder rond toegaande, donkcr-groen ver- 
wig; niet ruyg; ook zeer wcynig of niet blinkende; 
wat dik in 't aanraken; en in zeer veele grootc en kley- 
ne Deelen, of Takken , hoornswijze ingefneeden : in 't 
midden voorzien met een dikke Ruige, of Ader , uyt 
welke andere , in elk deel zich verfprevdende, voort- 
komen. Als menze in de Mond knauwd, vallenze een 
wcynig bitter, ook wat zuur van fmaak, en 2ccr sa- 
mentrekkende van aart. 
Tecgens welke regt over aan hare Steden voortfehie- Geflalte 
ten andere dunne cn lange Steeltjens, hebbende boven " verwe 
op haren top vier kleyne, langwerpige cn fpits toe- ^ cr 11 ' oc " 
gaande Bladertjens : in welker midden t^cmecnclijk ec- mcU ' 
zien worden drie bij malkander gefielde fchoonc Bloe- 
men, 
