WAAROM ZINGEN DE VOGELS? 
DOOK 
P. G. BUEKERS. 
Het spreekwoord » ieder vogeltje zingt zooals het gebekt is” is 
goed bedoeld maar niet zeer nauwkeurig gezegd. De bek of de sna- 
vel heeft namelijk niets te maken met het geluid , dat er uit komt. 
Het stemge]uid van zoogdieren en menschen ontstaat door trillingen 
van stembanden , veerkrachtige plooien van het slijmvlies in het 
bovenste gedeelte van de trachea of de luchtpijp. Zij worden door een 
afzonderlijk geraamte , een kraakbeen , de larynx of het strotten- 
hoofd, gesteund en meer of minder gespannen. Deze organen wer- 
ken als de »tong” van een tongpijp. In gespannen toestand sluiten 
zij de luchtpijp bijna af. Wordt er nu lucht uit de longen geperst , 
dan geven zij mee om onmiddellijk weer terug te springen , zoodra 
de lucht doorgelaten en de drukking verminderd is , maar terstond 
worden zij dan weer opgeduwd. Vergelijken wij de stembanden met 
een tongwerk , dan zijn de longen de windkast en is de mondholte 
de pijp, De toonhoogte van het geluid wordt bepaald door de span- 
ning der stembanden. Een vry samengesteld stelsel van spieren aan 
de kraakbeenstukken van de larynx kan die spanning wijzigen en rege- 
len. De sterkte of de kracht van het geluid hangt af van de kracht, 
waarmee de lucht uit de longen wordt geperst , de klank van den 
vorm der mondholte ; de daarin aanwezige lucht gaat voor één of 
enkele tonen meeklinken en die tonen hooren wij. Ook de liefelijkste , 
melodieuste stem ontstaat uit een geruisch , dat niet alleen alles be- 
halve welluidend is , maar waarin we , als wij het afzonderlek hooren, 
niet eens een menscheliike stem kunnen herkennen. Dat is trouwens 
1 
