1 
DE VENEN IN ÜÜSTELIJK DRENTHE 
DOOR 
H. Tl ES ING. 
Er zijn zeker geene streken in ons land , waar de bodem binnen 
een betrekkelijk kort tijdsbestek meer verandering heeft ondergaan 
dan in de veenkoloniën. Stellen we ons hun gebied voor zooals het 
was , vóórdat er zich eene menschelijke hand had uitgestrekt tot den 
arbeid. Zoo ergens .in het Noorden , dan was hier de aarde woest en 
ledig. Maar de ontginner van de veenboekweitteelt kwam ; die teelt 
bracht veel voordeel aan en alle woestheid verdween. De lange 
heide , waarin verschillende roofdieren : adders , slangen en hagedissen 
verblijf hielden , verdween , het veen werd een groot landbouw- 
terrein , duizende H.L, boekweit voortbrengende , waarop millioenen 
bijen den honig wonnen. Na dien tijd keerde op veel veen de vroegere 
stilte voor vele jaren terug, want hoewel reeds in 1830 in de gemeente 
Borger met de eerste kanalen een aanvang werd gemaakt, langen tijd 
duurde het nog, voordat het laatste perceel veen ,,aan de snede” kwam. 
De eerste veenputten werden gegraven , „splittingen” en ,,klem- 
slooten” geheeten , die het voorbereidingswerk waren van de kanalen 
en wyken. Op het ,, bovenveen” (onuitgegraven hoogveen) zag men tal 
van kruiers werkzaam, eiken kruiwagen belast met 12 of 14 pas- 
gegravene turven , die van den veenput af tot op meer dan 20 M. 
afstand ter droging worden geplaatst. De turfgraver en de stikker 
deelen het veen in turven af en zijn op eenigen afstand niet zicht- 
baar. De eerste staat in den diepen veen put, de tweede op het te 
vergraven veen , beide door de geplaatste turf verborgen voor het 
oog des wandelaars die het veen bezoekt, totdat deze is genaderd 
^ Zie Album der Natuur^ jaargang 1902/1903, biz. 392. 
