DE VENEN IN OOSTELIJK DRENTHE. 
79 
meer dan twee of drie uren afstands van het veen woonden, trokken 
naar huis om den nacht , waarbij de week verwisselde, bij vrouw 
en kroost in huis door te brengen en reeds vóór zonsondergang 
waren zy des Zondagsavonds in de veenhut terug, om op Maandag- 
morgen weêr het werk te hervatten. 
Met de voortgaande vergraving der venen nam jaai’lijks de vestiging 
van honderde arbeidersgezinnen uit andere streken toe, waardoor de 
bevolking van de gemeenten Borger en Odoorn binnen weinige jaren 
meer dan verdubbelde. Het bouwen van scholen werd daardoor in die 
streken overal eene dringende behoefte en de eerstgenoemde gemeente 
heeft thans 5 , de tweede 7 openbare lagere scholen in die streken , 
terwijl de gemeente Emmen met haren schoolbouw verre ten achteren 
gebleven is , waarvan de gevolgen zoo treurig zyn , dat de klachten 
daarover tot in de Tweede Kamer der S. G. weêrklinken. Door die 
vestiging ontstond in de veenstreken eene zeer gemengde bevol- 
king , welke in zeden , gewoonten en leefwijze veel verschilde van 
die onzer Drentsche dorpen. Zoowel by de leefwijze als in de dage- 
lijksche spreektaal of het gesproken dialect kwam dat verschil zóó 
sterk uit , dat de achting , die men elkander als menschen ver- 
schuldigd is , niet weinig daaronder leed en de veenbewoner eiken Dren- 
tenaar als een »dommen boer” of als een »dommen Drent” beschouwde, 
de Drentenaar den veenarbeider smalend »den veenbonk” noemde, en 
zoo groot was het verschil , dat zelfs de behoorlijk ontwikkelde ver- 
vener, als hij in de Drentsche dorpen kwam, daar minachtend werd 
aangezien. 
De daglooner, die uit de dorpen elke week naar ’t veen ging om 
te werken en er meer geld te verdienen dan waartoe in de dor- 
pen gelegenheid bestond, verbeurde daardoor voor een deel de gunst 
der boeren en hem werd de aanspraak ontzegd op de hulpvaardig- 
heid en welwillendheid, door boeren betoond aan arbeiders om hun land 
te beploegen en hunne brandstof uit binnenveen aan te voeren , om- 
dat de arbeider niet meer voor het lage dagloon volgens een oud 
tarief bij den boer werkte. 
De talrijke arbeidersgezinnen uit de veenstreken zijn verdwenen 
nadat de vergraving geëindigd is ; want velen hunner behoorden tot 
eene klasse van menschen die met de toenemende werkzaamheden in 
de venen van de eene naar de andere plaats trokken en in hunne 
plaats is thans eene welvarende landbouwbevolking gekomen, die door 
verbeterde verkeerswegen meer omgang met de bewoners van de 
