DE VENEN IN OOSTELIJK DRENTHE. 
83 
de kinderen in de turf om de droging te bevorderen. En als die 
brandstof droog was , moest zij over een afstand van ongeveer 20 
minuten gaans per as worden vervoerd tot bij een kanaal , om daar 
door den schipper te worden ingeladen , bij welk werk dagelijks 
de vader van dat gezin met een zijner paarden behulpzaam was , om 
op die wijze eenige verdiensten te bekomen, terwijl de volwassen 
zonen turf groeven. 
Maar waarom woonden nu die menschen in zoo’n ellendige hut? 
Dat was onze vraag en hoewel we ’t antwoord wel voor een deel 
vermoedden , lieten we ons dit toch geven door den huisheer , in dit 
geval niet karig met het verstrekken van inlichtingen. 
Toen hij trouwde , huurde hij dat toen nog woeste veen , begon het 
te ontginnen en bouwde er , voor eigen rekening en van goedkoope 
bouwmaterialen als hem hier ten dienste stonden , deze thans zoo ver- 
vallene woning op. Aan landontginning en vermeerdering van land- 
opbrengst en vooral aan uitbreiding van den veestapel werd meer 
gedaan dan aan verbetering van de woning. Eene reden om ten 
opzichte van die woning minder actief op te treden, lag hierin, dat 
de naderende veenvergraving altijd eene waarschuwing was tot ver- 
trek naar elders. Onder die omstandigheden was dan ook de huur- 
som , waarvoor hij woonde en dat land gebruikte , nooit ver- 
hoogd en werd de woning met afbraak bedreigd , zoodat zij er thans 
dan ook niet meer staat. Terwille van de te behalen voordeelen 
en met de kansen om jaarlijks nog wat geld over te winnen , 
hadden die menschen zich daarin in de laatste jaren op die wijze 
beholpen. Zoodra de woning verwijderd was werd het door den be- 
woner vruchtbaar gemaakte bovenveen vergraven ; de veenbolster , 
voor winterrogge en aardappelteelt bekwaam gemaakt , ligt in de 
diepe veenputten , wachtende op de hand van den tweeden ontginner , 
die over eenige jaren komen zal, als al het veen vergraven is. 
Hoewel de meeste woningen op het bovenveen in beteren toestand 
verkeeren dan de hier beschrevene, zoo is toch de inrichting van 
die huisjes over ’t geheel zeer primitief , bijna overal op het boven- 
veen bepaald slecht. Waar de aanvoer van kalk en steen , wegens den 
afstand van de kanalen en den slechten toestand der veenwegen , 
moeielijk is, zyn veenzoden en heideplaggen de bouwmaterialen 
die het meest gebruikt worden. Hout voor stijl- en gebintwerk 
moet langs moeielijk te gebruiken wegen van elders worden aange- 
voerd. In vele gevallen komt er aan zoo’n woning langzamerhand 
