84 
DE VENEN IN OOSTELIJK DRENTHE. 
eenige verbetering ; want bij gedeelten worden de muren van 
veenzoden vervangen door die van steen en bet plaggendak 
door eene stroobedekking. In één jaar gaat dat niet ; men herbouwt 
er langer over om minder kosten op eenmaal te maken. Een vast 
fondament voor huishouw is hier , zooals op zandgrond , niet te ver- 
krijgen en aan menig huis zagen we de muren van steenen , die een 
twintig of dertig jaren gestaan hadden , dermate verzakt , dat zij op 
allerlei wijze met palen en planken gestut moesten worden. Waar 
bij den bouw van een huis veel metselsteen gebruikt werd , 
bracht men eene fundeering aan van kienhout. De eeuwenoude 
boomstammen, uit het veen naar boven gebracht, werden zoodanig 
naast elkander in het veen gelegd , dat men er als op een vasten 
grondslag voortbouwde en vele huizen op het bovenveen staan nog 
op zoodanige fondamenten. Groote landbouwershuizen worden er niet 
gebouwd; want er vestigt zich daar eene bevolking, die te weinig 
bemiddeld is om goede huizen te bouwen. Neemt het landbouwbe- 
drijf wat in omvang toe , dan is zoo^n huis al ras te klein en zijn 
de bewoners genoodzaakt hun winterrogge en veenboekweit buiten 
de woning in hoopen of mijten te plaatsen. In goede jaren verbouwt 
dan de kleine landbouwer op veengronden vrij wat meer dan die op 
zandgronden en dit is op den duur niet zonder invloed op de 
vestiging in de venen; want er zijn jaren geweest, waarin de 
Drentsche landbouwer op zandgrond reeds in April zijne aardappelen 
van den oogst van ’t vorig jaar had opgeteerd , wanneer hij bij den 
veenbewoner nog overvloedigen voorraad vond om daarvan aaiikoopen 
te doen , of waarin de eerste wegens gebrek aan koren en meel niet 
in staat was eenmaal in het jaar een varken vet te mesten en voor 
eigen gebruik te doen slachten, terwijl de veenbewoner voor eigene 
behoefte een varken üink vet had en er nog een of twee verkocht. 
Dit alles en het veel goedkoopere leven deed vroeger menig dorps- 
arbeider of daglooner besluiten de dorpen en gehuchten te verlaten 
om daar een beter bestaan te vinden. 
De vestiging van landbouwersgezinnen op het bovenveen begon 
eerst in den bloeitijd der veenboekweitcultuur. Volgens bekomen in- 
lichtingen stond te Drouwenerveen omstreeks 1810 slechts één land- 
bouwershuis , eene zoogenaamde dubbele woning , waarin twee ge- 
zinnen woonden en twee kleine boerderijen gedreven werden en in 
het Buinerveen slechts twee woningen als de verblijfplaatsen van de 
in dien tijd zoo befaamde Veen-Haai en Willem Zolt. De eerste, 
