DE VENEN IN OOSTELTJK DRENTHE. 
85 
Harm Kemfer genaamd , was een bekende wildstrooper , die verre 
tochten in Drenthe ondernam , om op allerlei wijze het wild te be- 
machtigen. Vooral de korhoender vangst moet hem toen nog al wat 
voordeelen hebben opgeleverd. De tweede was een smokkelaar , die 
vroeger veel zout uit Hannover naar Drenthe vervoerde. Beiden 
hadden een groot gezin , in welks behoeften zij op die wijze konden 
voorzien , daar de veenboekweitteelt alleen hun geen voldoende bestaans- 
middelen opleverde. 
Tn de jaren 1835 tot 1850 nam het bewonen van het bovenveen zeer 
toe. Nu eens was de trek naar deze, dan weer naar eene andere veen- 
streek groot. Omstreeks 1860 trokken vele gezinnen naar het Barger- 
veen, gem. Emmen , vanwaar er later weer velen naar Noord-Amerika 
vertrokken ; want ook voor die emigratie heeft Drenthe zijn aandeel 
geleverd. De Valther en Weerdingervenen werden nog later bevolkt, 
en vooral uit het naburig Hannover kwamen hier honderde gezinnen 
wonen. Tn de gemeente Odoorn ontstond toen ook de zoogenaamde 
Boermastreek , waar thans meer dan 30 huizen staan , en in de ge- 
meente Emmen de Weerdingermarke , eene vruchtbare streek, die uit- 
stekend voor den landbouw geschikt was , maar nu weer verdwenen 
is, omdat het veen er vergraven is. De gemeente Emmen telt 
thans echter nog meer dan 4000 zielen, die allen op het onvergraven 
bovenveen wonen, doch de tpd nadert met rassche schreden waarop 
die landbouw geheel verdwijnen zal. Enkelen vertrekken noode van 
de plekken waar zij hun leven lang hebben gewoond. Zoo zagen we 
te Eksloërveen eene woning , die van alle vier zijden door het turf- 
graven was bedreigd , zoodat het huis op eene hoogte stond van 2^/3 M. 
boven den uitgegraven en nu beganen grond. Dit veen , met den 
last van dat oude huis bezwaard , was begonnen te verzakken, omdat 
het van de tegenovergestelde zijde geen steun meer vond ; de 
muren , deels van steen gebouwd , scheurden , de schoorsteen week 
uit en het huis , nu van alle kanten bedreigd , werd eindelijk ge- 
vaarlijk geacht en in 1901 gesloopt. 
Waar de kanalisatie zoover gevorderd is dat deze woningen ver- 
dwijnen, daar verryzen aan de kanaaloevers weldra arbeiderswoningen 
van een andere soort, ’t Zijn geheel van steenen en pannen gebouwde 
huisjes ter lengte van 10 a 12 M., bij eene breedte van 4 a 5 M. 
en geringe hoogte. Aan elk der beide einden is eene stookplaats en 
’t gebouwtje is door een muur in twee deelen gescheiden , zoodat 
er vaak twee gezinnen in wonen of, wanneer er slechts een gezin 
