DE VENEN IN OOSTELTJK DRENTHE. 
87 
bouwers herinneren zich , clat bij het graven van afwateringsslooten bij 
den Valtherdijk een compleet varken werd opgedolven ; voor enkele jaren 
werd by Ter Apel een geheel gaaf lijk van een volwassen mensch 
gevonden. 
En wat het lot van onze binnenvenen in de toekomst zijn zal ? 
Onze tijd biedt nog geene verschijnselen aan , die op eene be- 
stemming van die gronden in de eerste tientallen jaren wijst, 
zooals met de dalgronden en de hooge venen wel het geval is. De 
bewoners der Drentsche dorpen zullen er blijven turf graven zoolang 
zij dat kunnen , tenzij er voor hen gelegenheid mocht komen om 
zich op andere en meer goedkoope wijze van brandstof te voorzien. 
Maar voor zichzelven en voor het eerstvolgend geslacht zullen zij zich 
de brandstof niet laten ontvoeren , al ware uit de hooge venen 
van Drenthe naar Holland of naar de steenbakkeryen in de Waai- 
en IJsselstreken ook het laatste turfje overgebracht. Want zonder 
kanaalaanleg is de turf uit die binnenvenen niet weg te voeren en de 
kosten van het graven van kanalen zullen allicht te hoog worden in ver- 
houding van het te verkrijgen veen. Om aan de nageslachten eenig denk- 
beeld te geven van de dan bijna overal verdwenen grondsoort , die men 
veen noemde , zal men hun wyzen op de brokjes van het binnen- 
veen , gelijk die thans te Buinerveen en te Drouwenerveen aanwezig 
zijn , als de overblyfselen van een uitgebreid vergraven hoogveen. 
Voor den landbouwer in Oostelijk Drenthe zijn de lage- of moeras- 
venen aan de boorden van de Hunse voor de naaste toekomst van 
groote beteekenis. Vroeger werden zij alleen als wei- en hooiland 
gebruikt en de opbrengsten waren daarvan vaak zeer gering. Jaarlijks 
met een dun laagje stalmest bemest, leverde het land per H.A. ge- 
middeld 5000 K.G. hooi, terwijl men op weiland, dat nimmer be- 
mest werd, slechts twee stuks jong rundvee per H.A. weiden kon. 
Daarin is in de laatste jaren verbetering gekomen ; want de groen- 
landen, waaruit dat moerasveen bestaat , zijn bij kunstbemesting uit- 
stekend geschikt voor haver- en aardappelteelt. Die geschiktheid 
leidde tot de stichting van nieuwe buurten aldaar , zooals we in 
oostelijk Drenthe nu overal vinden , die er voor eene kwart eeuw 
nog niet bestonden. We kennen in de gemeente Borger eene buurt , 
na 1875 ontstaan, die reeds meer dan 20 woonhuizen telt, eene 
andere, waar sedert 1892 reeds acht huizen zijn gebouwd , eene derde , 
waar van 1804 tot 1860 slechts één huis stond, later met twee 
en sedert 1880 met zes of zeven vermeerderd. De menschen wonen 
