EN DE ELECTKOLYTTSCHE DISSOCIATIE. 
135 
Een belangrijke betrekking kan men ook afleiden tusschen osmoti- 
sche spanning en vriespunt eener oplossing n.1. dat oplossingen van 
hetzelfde oplossingsmiddel en van gelijk vriespunt bij deze temperatuur 
isotonisch zijn. ^ 
Hieruit blijkt, dat oplossingen, die in hetzelfde volume evenveel 
moleculen bevatten en dus isotonisch zjjn , ook gelijk vriespunt hebben. 
Dit is door raoult ontdekt en werd door hem uitgedrukt als «nor- 
male moleculaire vriespuntdaling”. ^ Dit beteekent dat oplossingen , die 
hoeveelheden stof bevatten uitgedrukt door de moleculairge wichten , 
gelijke daling van het vriespunt toonen. Dit heeft dus betrekking 
op oplossingen met een gelijk aantal moleculen van de opgeloste stof, 
waarbij aangenomen wordt, dat de vriespuntdaling evenredig is aan 
de concentratie. De waarde van de moleculaire vriespuntdaling is voor 
bgna alle organische stoffen in water 18,5. Zg staat in eenvoudige 
betrekking tot de smeltingswarmte van het oplossingsmiddel, van 
’t hoef vond daarvoor , langs theoretischen weg de formule : 
'J'2 
t == 0,02 (Zie Aant. II.) waarin 
t = moleculaire vriespuntdaling 
T = absolute temperatuur van het vriespunt 
W = smeltingswarmte van het oplossingsmiddel. 
Dit komt goed overeen met de waarnemingen van raoult: 
Oploss.middel. Vriespunt T. 
Smeltwarmte W. t 
= 0,02 
T2 
Waargenomen 
moleculaire 
water 273° 
79 
18,9 
w 
vriesp.daling. 
18,5 
azijnzuur 273 + 16,7 
43,2 
38,8 
38,6 
mierenzuur 273 + 8,5 
55,6 
28,4 
27,7 
benzol 273 + 4,9 
29,1 
53 
50 
nitrobenzol 273 + 5,3 
22,3 
69,5 
70,7 
Hieraan werd nog de mededeeling toegevoegd , dat uit de waar- 
b Ook dit kan door een omkeerbaar kringproces bij het vriespunt van beide oplos- 
singen bewezen worden. In dit geval wordt echter het oplossingsmiddel niet als damp maar 
als ijs weggevoerd. Het terughrengeu heeft dan plaats door een halfdoorlatenden wand 
en daar het geen arbeid mag kosten , moet er isotonie zijn. 
Is A de vriespuntdaling eener oplossing van p procent, dan is, volgens de wet 
van RüDORFF, die eener oplossing van p procent 
het moleculair gewicht M der stof opgelost is, A 
A 
en van een o] 
V 
iing, waarin 
