COEKBEOOKDEELING. 
110 
valt zij nog buiten het waarnemingsgebied der wetenschap zelve. 
De schrijver stelt zich daarbij op den grondslag der selectie-leer , 
dat alle eigenschappen nuttig moeten zijn voor de plant. Persoonlijk 
deel ik deze meening niet. Wel , erken ik gaarne de doelmatigheid 
van vele meer samengestelde inrichtingen , maar de stelling dat alle 
eigenschappen nuttig zouden zijn , staat of valt met de selectie-leer. 
M. i. kan men met even goed vertrouwen beweren , dat tallooze 
eigenschappen of geen of slechts een zeer ondergeschikt en toevallig 
nut hebben , en voor een gegeven eigenschap kan men het nut alleen 
door rechtstreeksche proeven bewyzen. Deze echter voeren , zooals 
boven voor de Primula’s en de paardebloemen werd opgemerkt , niet 
zelden juist tot een tegenovergestelde gevolgtrekking. 
Maar zoolang de selectie-leer nog de heerschende is , mogen de 
opvoedkundige elementen, die zij zonder twijfel in hooge mate bezit, 
natuurlijk niet worden verwaarloosd. Doch keeren wij tot onze vlin- 
derbloemige gewassen terug. 
Het merkwaardigste geval der bestuiving is wel de springveer- 
inrichting van de gewone brem {Sarothamnus scoparius) , vooral omdat 
dit geval voor de meeste leerlingen gemakkelijk te bereiken en zeer 
duidelijk te zien is. Drukt men vleugels en kiel naar beneden , dan 
springen de meeldraden en de stpl , die als een gespannen horlogeveer 
opgerold in de kiel lagen , plotseling naar buiten. Zóó strooien zij 
het stuifmeel uit. In aansluiting aan de bloemen wordt ook de groene 
kleur der stengels behandeld , die hier , als orgaan voor de koolzuur- 
ontleding, ten deele de bladeren vervangen. Een pompinrichting 
vindt men bij de rolklavers , de lupinen , de Ononis e. a. Hier valt 
het stuifmeel vroegtijdig uit de helmknopjes in de kiel , en wordt 
deze naar beneden gedrukt, dan persen de helmdraden een deel van 
het stuifmeel uit de punt van de kiel omhoog, wat men met de 
werking van een handspuit kan vergelyken. 
Van de buitenlandsche vlinderbloemige gewassen worden nog be- 
sproken het zoethout, de indigo-plant , het Johannisbrood en het 
Kruidje-roer-mij-niet. Van elk dezer wordt de belangrijkste bizonder- 
heid met enkele woorden aangegeven. 
Dit korte overzicht moge voldoende zyn , om den lezer een denk- 
beeld van de inrichting van het geheele boek te geven. De belang- 
rpkste families der bloemplanten worden achtereenvolgens op dezelfde 
wijze behandeld, en vullen het eerste deel. Het tweede deel bestaat 
uit twee helften. Wan tallereerst worden de Naaktzadigen of Gymno- 
