DE BaNTENG. 
159 
eigenlyke oorspronkelijk wilde dieren maar verwilderde karbouwen. 
De Banteng daarentegen behoort tot de weinige nog levende oor- 
spronkelijke runderen en tot de schoonste daarvan. Hij heeft veel 
overeenkomst met ons rund , maar de koe is altijd aanmerkelijk 
kleiner dan de stier. Deze bereikt , als hij volwassen is , van de 
punt van den snuit tot den staartwortel, eene lengte van 2.60 M. ; 
de kop is 0.62, de staart 0.92 M. lang, de hoogte van den schoft 
bedraagt 1.76 en de afstand tusschen voor- en achterpooten 0.83 M. 
De huid is bedekt met buitengewoon kort , zacht, glad en glanzend 
haar, dat men slechts bij beschouwing van nabij ziet of door aanraking 
voelt; de staart is van een kwast voorzien. De randen der ooren en 
van de lippen zijn met langere haren bezet. Het haar van de kalve- 
ren is langer en flauw gekruld. 
De horens van den stier zijn lang; zij rpzen , van de tweede 
helft hunner lengte af, met een sterke halvemaan vormige kromming 
opwaarts , een weinig naar achteren en meer naar binnen , zoodat 
bp zeer oude voorwerpen die kromming, op zijner uitgestrektheid, 
een gesloten ring vormt; zij krommen zich met den leeftijd meer 
naar buiten en benedenwaarts. De afstand tusschen de punten der 
horens, in rechte lijn, is bij de stieren of ^4 grooter dan de ge- 
heele lengte van den kop. Bij de koeien bedraagt die afstand slechts 
de helft. De horens zijn bruin of geelachtig hoornkleurig , somtijds 
in ’t groene trekkend en naar de punt donkerder; die der koeien 
hebben een geheel anderen vorm; zij zijn klein en veel minder 
halvemaanvormig gebogen , terwijl de bovenste helft zóó gedraaid is , 
dat de punt naar achteren en beneden is gericht; zij zijn donkerder 
en trekken gewoonlijk in ’t zwarte. 
De hoofdkleur van den stier is een fraai glanzend zwartbruin met 
rooden gloed; bij de koeien en de jongen is dit licht roodachtig 
bruin. Bij beide geslachten zijn de geheele achterkant der billen of 
dijen , de grootste benedenhelft van alle vier de pooten , de borstel- 
haren aan den rand van de bovenlip en die aan de onderlip , wit. 
De kwast van den staart is zwart , de uiers zijn wit en de punten 
der tepels zwart. 
De Soendasche wilde stier of os wordt , gelijk wij reeds zeiden, 
door de Soendaneezen en eigenlyke Javanen Banteng genoemd , de 
koe noemen zij Sapi leweng , d. w. z. Bosch-koe of Wilde koe. In het 
Hoog-Javaansch heet hij Lemboe wono , in het Laag-Javaansch Sampi 
