170. 
HET RAHIUM. 
een schuif afgesloten. In de andere helft der buis was gewone , niet 
geleidende lucht. Daarop werd de schuif geopend en de snelheid 
bepaald , waarmee door de diffusie de lucht in de tweede helft gelei- 
dend werd en daarentegen de activiteit van de lucht in de eerste 
helft afnam. Dit gaf een maat voor de diffusie-snelheid en stelde 
in staat ruw den diffusie-coëfiBcient van ’t radiumgas , in ver- 
houding tot lucht, te berekenen en werd bevonden dat die tusschen 
0,08 en 0,15 moest liggen , ’t geen op een moleculairgewicht tusschen 
40 en 100 wijst. ^ ’t Gas kan dus geen radiumdamp zijn, dat een 
veel hooger moleculairgewicht moet hebben. 
Curie en daune, die de diflfusiesnelheid bepaalden door de emanatie 
door een capillairbuis in de lucht te doen treden , berekenden by 
10° een diffusiecoëfficient van 0,1, die tusschen dien van koolzuur 
en aetherdamp ligt, zoodat het moleculairgewicht tusschen 44 en 74 
moet vallen. De overeenstemming met de bepaling van de Amerikann- 
sche geleerden is zoo goed als men van zulke moeilpke proeven ver- 
wachten kan. 
Nog een andere belangrijke waarneming van rutherford, die een 
afdoend bewijs levert voor den stofifelijken aard der emanatie , is 
door CURIE later bevestigd. Eerstgenoemde vond namelijk, dat de 
emanatie zich liet verdichten. 
De proef werd genomen met een koperen slang , waardoor men 
met de emanatie beladen waterstof of lucht voerde. Werd de slang 
nu in een bad van vloeibare lucht gebed , dan verloor het uit de 
slang tredend gas zijn radioactieve eigenschappen , doch hernam die , 
wanneer de slang uit het koelbad genomen werd. De verdichtings- 
temperatuur, zoo goed mogelyk bepaald, was voor de emanatie uit 
radium + 130^^, voor die uit thorium lag zij circa 5° lager. 
Later verdichtten rutherford en soddy de emanatie in een U- 
vormige buis , die door vloeibare lucht afgekoeld was. De buis werd 
toegesmolten en uit het bad genomen. Naar gelang de temperatuur 
klom , verbreidde zich over de gaswanden het fluoresceerend lichten. 
Beweegt men de buis, dan komt het verdichte in schommeling, wat 
in het donker aan het lichten te zien is. De temperatuur, waarop 
^ Grondslag der bei'ekening is de wet van GRAUAM, volgens welke de diffnsie- 
snelheden van twee gassen omgekeerd evenredig zijn aan de vierkantswortels uit de 
dichtheden. Uit de aldus te berekenen dichtheid (lucht = 1) , vindt men ’t moleculair- 
gewicht door vermenigvuldiging met 2S,88. 
