184 UE THEORIE VAN VAN ’t HOEF OVER DE CONSTITUTIE VAN OPLOSSINGEN 
tusschen de osmotische drukking en de maxiraum-spanning eener 
oplossing. 
Men denke zich in een bak gevuld met eenig oplossingsmiddel een 
vat geplaatst, waarvan de bodem bestaat uit een half doorlatenden 
wand en dat in een lange cylindervormige buis uitloopt. Dit vat 
zij gevuld met een oplossing van hetzelfde oplossingsmiddel , dat de bak 
bevat. Het gehfel denke men zich onder een glazen klok geplaatst. 
Door den bodem van het vat dringt zoolang het oplossingsmiddel héén , 
totdat de osmotische drukking het evenwicht te voorschijn brengt. 
In de klok moet zich dan echter lucht bevinden , waarvan het 
dampgehalte naar boven toe afneemt. Boven in de buis is immers 
de oplossing, die een lagere dampspanning heeft dan het oplossingsmid- 
del. Wanneer de lucht in aanraking met de oplossing evenveel damp 
bevatte als het oplossingsmiddel , dan zou er van dezen damp in de op- 
lossing moeten condenseeren en zoo zou er voortdurende distillatie 
optreden , hetgeen niet plaats heeft. De lucht in aanraking met de 
oplossing heeft een zoodanig dampgehalte , dat de dampspanning even 
groot is als die der oplossing. Men kan nu deze vergelijking opstellen : 
de zwaarte der vloeistofkolom , die zich in de buis verheft boven 
het niveau van het oplossingsmiddel , is de maat voor de osmotische 
drukking , maar tevens voor het dampspanningsverschil van het op- 
lossingsmiddel en de oplossing. 
Zy P de osmotische drukking eener oplossing , die n moleculen 
eener opgeloste stof bevat in de volume-eenheid der oplossing, 
N moleculen oplossingsmiddel in de volume-eenheid , 
d = dichtheid der oplossing , 
D = dampdichtheid der oplossing , 
T = absolute temperatuur der oplossing , 
n d 
dan is P = ^ constant. (Zie aant. 3). 
Is M het moleculair gewicht van het oplossingsmiddel en is de oplos- 
sing zoo verdund , dat men voor de dichtheid van het oplossingsmiddel 
dezelfde waarde mag nemen als voor die der oplossing , dan is 
d 
N = — , waardoor 
M 
P = ^ constant. 
Rekent men nu, dat de vloeibare oplossing en haar damp hetzelfde 
