188 DE THEORIE YAN YAN ’t HOEF OYER DE CONSTITUTIE VAN OPLOSSINGEN 
ter beoordeeling van de uitwerking , die de associatie van moleculen 
op de osmotische drukking heeft. 
Wanneer voor de osmotische drukking de betrekking geldt : P V = 
R T , dan heeft van ’t hoef bewezen , dat de moleculaire daling van 
het vriespunt voorgesteld kan worden door: t = 0,02 — . 
Dit zal volgens ckompton het geval zijn: 1. Bij monomoleculaire 
verbindingen opgelost in monomoleculaire oplossingsmiddelen. 
2. Geassocieerde stoffen in monomoleculaire oplossingsmiddelen voldoen 
RT T2 
aan de betrekking: PV = — - en t = 0,02 — — 
X W ip 
In dit geval moet dus de moleculaire vriespuntdaling kleiner zijn 
dan voor monomoleculaire stoffen, voor welke de regel van van t hoef 
geldt. Dit is ook gebleken uit de onderzoekingen van raoült, vol- 
gens welke verbindingen die hydroxyl bevatten , zooals alcoholen en 
zuren, veel kleiner daling van vriespunt geven in benzol, naphtol , 
nitrobenzol en aethyleendibromide dan voor monomoleculaire verbin- 
dingen gevonden is. ^ 
3. Monomoleculaire verbindingen in geassocieerde oplossingsmiddelen , 
X 
P V = R T 
T 2 X 
en t = 0,02 X — 
In dit geval treedt een zwarigheid op voor de experimenteele be- 
vestiging. Er is een verband tusschen de dampspanningsvermindering 
en de vriespuntdaling door een opgeloste stof veroorzaakt bij het 
vriespunt. De dampspanning namelijk eener vaste stof, die bij het 
vriespunt zich uit een oplossing afscheidt , moet gelijk zijn aan die 
van de oplossing, als er evenwicht zal wezen. Hieruit volgt dat, als 
de opgeloste stof bij het vriespunt der oplossing een zeer geringe 
dampspanning heeft , het zuivere oplossingsmiddel uitvriest en het vaste 
oplossingsmiddel even groote dampspanning heeft als het vloeibare , 
waarmede het in evenwicht is. Is echter de dampspanning der 
opgeloste stof van een niet te verwaarloozen klein bedrag , zooals 
by de oplossing van aether in water of van benzol in azijnzuur , dan 
kan het zuivere oplossingsmiddel in vasten staat bij dezelfde tempera- 
tuur geen dampspanning hebben , welke evenwicht maakt met die der 
oplossing en onder deze omstandigheden kan er dan ook geen 
evenwicht ontstaan. In dit geval moet er iets van de opgeloste stof 
Zie voor nadere bijzonderheden het oorspronkelijk stuk van CROMPTON. 
