222 
RADIOACTIEVE BRONNEN. 
Over den aard der gronden , waaruit het in den bodem circuleerend 
water de radium-emanatie opneemt, geven de onderzoekingen van 
ELSTER en GEITEL eenig licht. Dezen onderzochten lucht uit ver- 
schillende grondsoorten afkomstig op haar geleidend vermogen. Sterk 
actief bevonden zp lucht uit leem en het leem zelf, doch niet het 
moedergesteente , de ,,Tonschiefer”, waaruit deze grondsoort ontstaat. 
Klaarblijkelijk, zoo meenen zij, moet het gesteente eerst door het 
voortschrijdend verweeren voldoende vergruisd worden , om de uit- 
vloeiing der actieve lucht mogelijk te maken. De volgende cijfers 
geven vergelijkenderwijze de activiteit van eenige gronden aan: 
Bouwaarde Leem Tonschiefer Fango Uraankalium- 
(Wolfenbüttel) (Clausthal) (humus) (Battaglia) (sulfaat) 
0,34 0,27 0,00 1 118 
Uit de vergelijking met uraankalium-sulfaat blijkt, dat de activiteit 
van bouwaarde en leem gering is. Opmerkelijk is de betrekkelijk 
hooge activiteit van de modder (Italiaansch : fango) uit Battaglia, 
badplaats , in een moerassige streek van vulkanischen oorsprong", ten 
zuiden van Padua , met vele warme zoutbronnen en bekende modder- 
baden. Door de ,, fango” uit te loogen en de daardoor opgeloste 
zwavelzure zouten met chloorbaryum neer te slaan, werd een actief 
zwavelzuurbaryt verkregen. 
Strepen van metaal , die door de emanatie van de ,, fango” of 
van de bouwaarde tijdelijk actief gemaakt werden, verloren die 
eigenschap op geheel analoge wijze , als dit met metaal gebeurt , 
dat door radium geïnduceerd is: er is alleen verschil in de sterkte 
der activiteit bij den aanvang. 
Elster en geitel houden het om die reden voor waarschpnlijk , 
dat de actieve stof uit de door hen onderzochte aardsoorten radium 
is. Zij berekenen zelfs dat, zoo dit juist is, 1180 ton ,, fango” één 
gram radium moet bevatten. 
Uit al hunne onderzoekingen , waarvan hier slechts een klein ge- 
deelte is medegedeeld en die reeds vóór de bovenvermelde van 
HIMSTEDT gepubliceerd zijn, komen zij tot gelijksoortige gevolg- 
trekkingen als deze , namelijk dat de aardkorst de zetel is van een 
radioactieve emanatie , die bij lage barometerstanden door diffusie 
zich in de atmosfeer verspreidt en boven het land in grootere con- 
centratie aanwezig is dan boven de zee. Die emanatie lost op in 
het in den bodem circuleerend water en kan daaraan onttrokken 
worden door blootstelling aan de lucht. 
