SCHUÜRBIëZEN. 
235 
men midden in den zomer, op den top van een hoogen , vertakten 
groenen stengel een vruchtaar in normale ontwikkeling en met wel- 
gevulde sporedoosjes dicht beladen. Maar zulke gevallen zyn zeld- 
zaam en juist daarom , en omdat zij met den gewonen regel in strijd 
zijn , bestempelt men ze vaak als monstrositeiten of als anomaliën. 
Beter is het echter , ze niet met zulk een term af te doen , maar 
een oogenblik bij hunne beteekenis stil te staan. Want dan doen zij 
zich voor als atavisme , als een herhaling van verschijnselen uit iang- 
vervlogen tijden en dus als een aanwijzing omtrent de vermoede- 
lijke afstamming van de eene soort van de andere. Om dit duidelijk 
te maken is het noodig even op de besproken arbeidsdeeling terug 
te komen. 
In het algemeen nemen wij aan , dat hoogere vormen uit lagere 
ontstaan zijn en wel op grond van het feit , dat in de geologische 
lagen , binnen de verschillende hoofdafdeelingen van het planten- en 
dierenrijk , eerst de lagere en daarna allengs de hoogere vormen optreden. 
Dit beginsel passen wy natuurlijk zoo veelvuldig mogelijk toe , ofschoon 
een nadere beschouwing van het systeem leert , dat met den voor- 
uitgang niet zelden achteruitgang heeft afgewisseld, ja dat eigenlijk 
in de meeste gevallen , zoo niet overal , voor- en achteruitgang met 
elkander hand in hand gaan. Daarom nemen wij by de Equisetums 
de meer eenvoudige soorten als de oudste aan. Nu is klaarblijkelijk 
het voortbrengen van bladgroen en sporen op dezelfde stengels een 
eenvoudiger geval , dan de productie van twee verschillende soorten 
van stengels voor deze beide doeleinden. Of met andere woorden 
stamt de groep , waartoe hermoes en Telmateja behooren , af van een 
groep , die , zooals de schuurbiezen , maar één soort van stengels hadden. 
Maakt nu een Telmateja boven op den groenen stengel een aar met 
sporedoosjes , dan keert zij dus tot dat voorouderlijk type terug. Zij 
heeft , als men het zoo noemen mag , wel de eigenschap harer voor- 
ouders, maar niet de herinnering aan die eigenschap verloren. Of, 
zooals men het wetenschappelijk uitdrukt, het vermogen om aren te 
maken op de zomerstengels is niet verloren , maar slechts inactief 
of latent geworden. Aan zulke voorbeelden van atavisme is het plan- 
tenrijk volstrekt niet arm en voor den opmerkzamen toeschouwer 
leveren zij een bron van feiten , waaraan zich allerlei beschouwingen 
omtrent de bloedsverwantschap der soorten laten vastknoopen. 
De stengels der paardestaarten ontwikkelen zich uit een wortel- 
stok. Dit is eenvoudig een onderaardsche stengel, uit lange geledin- 
