242 
SCHÜURBIEZEN. 
men vruchtare heeft gevonden , waarin tweeërlei soort van sporen 
en sporedoosjes voorhanden waren. Grootere sporen , ongetwijfeld 
vrouwelijke , in de doosjes van de onderste kransen der aar en 
kleinere, maar veel talrykere, in de hoogste sporedoosjes. Deze waren 
zoo goed als zeker mannelijke sporen en een overeenkomstige schei- 
ding komt bij het zoogenoemde engelsche mos , een vaatkryptogaam 
van een andere familie , die der Selaginella’s , voor. Hier kan men 
door uitzaaien zich van de beteekenis van dit verschil in grootte 
overtuigen. In dat opzicht stonden dus de Calamieten reeds in den 
Jura-tijd hooger dan onze tegenwoordige Equisetums. 
De ontkieming der sporen , de groei der voorkiemen en de ont- 
wikkeling der jonge plantjes uit de bevruchte eicellen zijn verschijn- 
selen, die men moeielijk in de vrpe natuur kan waarnemen, maar 
die bij cultuur zich zeer goed laten volgen. Men kan de sporen uit- 
zaaien in horlogeglaasjes met een klein beetje water, die men onder 
een stolp tegen uitdrogen beveiligt. Men ziet dan de eerste celdee- 
lingen zuiver en gemakkelijk. Maar gewoonlijk gaat het dan niet veel 
verder. Daarom zaait men liever uit op kleine stukjes losse turf, 
zóó klein , dat men elk stukje in een horlogeglaasje kan leggen , en 
op de beschreven wijze kan vochtig houden. Hier hebben de sporen 
niet alleen het noodige water maar ook de noodige lucht ; tevens 
leveren de turfstukjes aanvankelijk genoeg anorganisch voedsel. Het 
komt er dus maar op aan om voor de ontleding van koolzuur te 
zorgen; hoe krachtiger die is, des te sneller groeien de voorkiemen. 
Hiertoe is veel licht noodig ; liefst zet men de proeven , door de 
stolpen beschermd , buiten het raam of in den tuin. Het duurt nu 
eenige weken eer de vóórkiemen volwassen zijn en de antheridiën en 
archegoniën zichtbaar worden. Men neemt van tijd tot tpd enkele plantjes 
er af, om ze onder het mikroskoop te onderzoeken. Is de bevruchting 
afgeloopen , dan groeit de eicel uit tot een stengeltje met een wor- 
teltje ; beiden blijven ook bij goede cultuur den geheelen zomer dun 
en tenger , maar de stengel vertoont al spoedig de kokervormige 
bladkransjes. Ziet men die , zoo is het noodig de plantjes geheel 
buiten te brengen en ze zich verder in den grond te doen wortelen. 
Men plaatst daartoe de stukjes kurk in een gunstige houding op den 
grond , liefst tusschen andere planten en voorts naar gelang van de 
soort. De hermoes verkiest drogen , de schuurbiezen beschaduwden 
stand . terwijl de Equisetum palustre en limosum slootplanten zijn en 
dus al spoedig een vochtiger bodem vereischen. 
