244 
SCHUURBIEZEN. 
door kruising ontstaan zal , terwijl een ander deel zonder schade door 
zelf bevruchting mag gevormd worden. En gaan wy bij allerlei bloe- 
men de kansen na , dan zien wij spoedig , dat een kruising van slechts 
enkele percenten der zaden regel is en dns als voor het voortbe- 
staan der soort voldoende moet worden beschouwd. 
Op een Iris-bloem vindt een bommel drie ingangen. Komt hij aan 
den eersten, beladen met vreemd stuifmeel, dan bezoekt bij bet tweede 
en derde bloemblad , na zijn rug met stuifmeel derzelfde bloem te 
hebben volgeborsteld. De kans op kruising wordt dus ongeveer slechts ‘/s- 
Vliegt bet insect achtereenvolgens op meer dan een bloem van den- 
zelfden stengel , of van de verschillende stengels van een zelfden 
wortelstok, dan wordt de kans op kruising natuurlijk nog veel kleiner. 
Bloemen die in trossen bloeien bezoeken de bijen en hommels meest 
achtereenvolgens, meest onderaan den tros beginnende en regelmatig 
omhoog klimmende. De jongste bloemen , die voor de eerste maal 
bezocht worden , krijgen dus allicht geen vreemd stuifmeel , maar 
alleen dat van denzelfden tros. Zoo ziet men overal dat enkele per- 
centen van kruising , maar meer ook niet , het gewone gevolg der 
insectenbezoeken zijn. 
Zelfs in die gevallen , waar alles er op ingericht schijnt om krui- 
sing te bevorderen en zelfbevruchting te voorkomen , is het dikwyls 
niet anders. Ja bij de Primula’s schijnt het geheele verschynsel der 
ongelijkstijligheid , hoe prachtig en doelmatig het vroeger ook scheen 
te zyn , toch ten slotte doelloos , daar zij in het wild zoo goed als 
niet door insecten bezocht worden en hunne bevruchting door het 
schudden der bloemen door den wind en dergelijke oorzaken bewerkt 
wordt. Alleen daar , waar het stuifmeel op den eigen stempel steriel 
is en tevens een rijkelyk insectenbezoek voorkomt, neemt de 
kruising daardoor een belangrijker beteekenis aan. Doch zulke 
gevallen zijn uiterst zeldzaam en nog slechts zeer onvolledig 
onderzocht. ' 
Vele bloemen, schynbaar geheel voor insectenbezoek ingericht, 
bevruchten zich eerst zelven , vóórdat zij aan deze diertjes den toe- 
gang openstellen. Zoo b.v. de gewone Teunisbloem of Oenothera biennis. 
Zij heeft een geheelen dag voor eigen bestuiving, voordat zp ’s avonds 
de vlinders toelaat. En of die dan nog kruising bewerken kunnen 
scüijnt zeer twijfelachtig. Onder de kruisbloemigen is , ten minste 
bij vele soorten , de bevruchting vóór het openen der bloemen de 
regel , wat tengevolge heeft dat zij even volkomen en even regelmatig 
