266 
UIT DE GESCHIEDENIS VAN DE HÜISHO END ERS. 
digd , beheerscht de heerschers der wereld en is , als offer gebracht , 
een heerlijk middel om den gunst der góden te verkrijgen of te 
behouden !” Door cicero ervaren wij verder, hoe tot in de kleinste 
bijzonderheden nauwgezet het gedrag der heilige vogels werd opge- 
nomen. Maar vroeger, zegt hij , ging men nog stipter te werk. De 
Augur koos toen steeds iemand om hem behulpzaam te wezen , die 
zelf uitstekend vogelprofeet was en daarom nauwkeurig wist, wat 
,, heilige stilte” beteekende. ,,Maar thans,” spreekt de beroemde 
redenaar en geleerde , ,,kan ieder bij de heilige handeling als hulp 
dienen.” Men ging daarbij volgens het volgende formulier te werk. 
Priester: ,,Ik wil, dat gij mij bij het observeeren der hoenders helpt.” 
Helper: ,,Ik heb het verstaan.” Priester: ,,Zeg of er heilige stilte 
heerscht.” Bij deze vraag slaat de Priester de oogen neder. Helper: 
,,Er schijnt heilige stilte te heerschen.” Priester : ,,Zeg of de vogels 
eten , waar eten de vogels” , enz. 
Op een andere plaats zegt cicero : ,,Valt iets van de stukken 
brood , waarmede de dieren gevoed worden , weder ter aarde , 
dan voorspelt dit geluk.” In den tweeden Punischen oorlog heeft 
Rome een verschrikkelijke nederlaag geleden , doordat cajus flami- 
Nius niet naar de waarschuwende teekens der heilige hoenders wilde 
luisteren. Eens (vóór den slag aan het Trasimeensche meer) kwam 
de priester uit de wijze van het eten der hoenders tot het resultaat, 
dat de slag beslist moest worden uitgesteld. Daarop vroeg elaminius 
wat dan geschieden moest , indien de hoenders niet meer wilden 
eten. De priester antwoordde hem , dat men zich dan rustig moest 
houden , waarop de veldheer hem in vollen toorn tegemoet don- 
derde : ,,Het zou wat moois zijn, dat ik alleen dan den vijand te 
lijf mocht gaan , als mijn hoenders hongerig waren en mij rustig 
houden, wanneer zij zat zijn!” Snel brak flaminiüs op, hannibai, 
achteina, met het doel hem slag te leveren , zonder zijn bij Ariminum 
staanden ambtgenoot, cn. servilius, af te wachten. Hannibal, 
nauwkeurig van de marschroute zpns vijands onderricht, lokte hem 
in een nauwe pas, die naar een kleine, rondom door bergen inge- 
sloten vlakte aan het Trasimeensche meer voerde. Nauwelijks was 
de consul met de voorhoede in de vlakte aangekomen , of hij werd 
van alle kanten door de in hinderlaag opgestelde troepen der Car- 
thagers aangevallen, die hem den terugtocht afsneden. Van het 
geheele Romeinsche leger ontkwamen slechts 6000 man , maar ook 
dit overschot werd nog den volgenden dag omsingeld; 15000 waren 
