UIT DE GESCHIEDENIS VAN DE IIUISHOENDERS. 267 
er gesneuveld, een even groot aantal gevangen. Tot overmaat van 
ramp werden de 4000 ruiters, die servilius voorloopig zpn collega, 
op de tyding van hannibal’s inval in Etrurië , had gezonden, bg 
hun aankomst op het slagveld gedood of gevangen genomen. ^ 
Een dergelgk lot onderging in den eersten Punischen oorlog publius 
cLAUDius. Toen de priester verkondigde, dat de heilige hoenders 
niet wilden eten , spotte deze veldheer met de Goden. ,,Laat de 
hoenders zuipen , als ze niet vreten willen !” riep hg , waarop hij 
de dieren in zee wierp. Hij werd echter verslagen en door het 
volk veroordeeld. ^ 
Pliniüs deelt ons uit den rijken schat zijner ervaring veel over 
de leefwijze en de teelt der hoenders mede. Zoo zegt hij : ,,Ook de 
huishoenders hebben hunne religie. Zoodra zij een ei gelegd hebben , 
nemen zij eenige ceremoniën in acht , zoo loopen zij eenige malen 
om het nest heen met een grashalm in den bek.” Eens moet zelfs 
een haan gesproken hebben. Pliniüs zegt: „Voor zoover ik weet, 
is dit het eenige voorbeeld van dezen aard.” Wanneer het gedurende 
het broeden donderde , gingen de eieren te gronde ; dit gebeurde 
ook , wanneer een valk in de nabijheid schreeuwde. De eieren 
mochten alleen bij wassende maan worden ondergelegd en ook de 
mensch was geschikt voor het uitbroeden van hoendereieren. 
,,Toen JULIA aügusta” , zegt pliniüs, ,,met keizer tiberiüs nero 
huwde , wenschte zij , dat haar eerste kind een zoon zou zijn en 
broedde aan haar boezem een ei uit. Moest zij het afleggen , dan 
gaf zij het aan haar min , opdat het niet koud werd. Zij geloofde 
nu aan het uitsluipende kuiken te kunnen zien , of haar kind een 
zoon of een dochter zou zijn.” Gelukkig werd haar wensch vervuld. 
Dat niet alleen het volk , maar ook de regeerders zich met de 
hoenders bezighielden , kunnen we mede uit de oude cronieken op- 
maken. Toen b. v. alarich de stad Rome voor de tweede maal 
belegerde , sloot de jeugdige keizer honorius , die zich met de 
staatszaken nimmer had opgehouden , omdat het verplegen zijner 
hoenders al zijn tijd in beslag nam , zich in Ravenna op , dat door 
moerassen voor aanvallers beschermd was ; hij liet aan stilico de 
verdediging over. Het toppunt van zorgeloosheid en onverschillig- 
heid jegens zijn onderdanen liet deze keizer tijdens de 3de belegering 
^ Dr. Doesburg, Geschiedenis der Romeinen. 
2 StreCKPUSZ, Geschiedenis der Wereld. 
