UIT DE GESCHIEDENIS VAN DE HÜISIIO ENDERS. 
271 
In Silezië rijdt men kort voor of na het feest, waarmede de oogst 
gesloten wordt , een met linten versierden haan op een wagen , 
bespannen met 4 of 6 paarden , naar een stoppelveld , beurt hem , 
als ware het door zijne zwaarte zeer moeilijk, er af, begraaft hem 
half in den grond , stolpt over hem een omgekeerde pot met een 
gat in den bodem , waardoor zijn kop steekt. Dan komen , de een na 
den ander, geblinddoekte jongens en trachten hem den kop af te slaan, 
althans den haan te dooden. De overwinnaar is hanenkoning. ^ 
Waarschijnlijk hadden onze heidensche , germaansche voorouders 
de hanen op de boomtoppen aangebracht als teeken van waakzaam- 
heid. Het Christendom plantte ze in elk geval op de torenspitsen. 
En zooals eens bij de heidenen, werd ook later in het Christendom 
de heiligheid van den haan aangenomen en bij zijn roepstem moesten 
alle booze geesten verdwpnen. De haan op den toren moet dan ook 
niet alleen als sieraad en als ,, weerhaan” dienst doen , maar is het 
symbool van den prediker, die in den donkeren nacht waakt, die 
met zijn stem de slapenden uit den nacht der duisternis wekt, die 
den komenden dag aankondigt. Walston zegt, als hij ’t over den 
haan van de Kathedraal van Winchester heeft: Hoog boven de 
aarde telt hij de schitterende sterren, beheerscht koninklijk de stad, 
begroet als eerste en als laatste het licht, weêrstaat de stormen en 
brengt den verren wandelaar den eersten welkomstgroet. Volgens 
Grimm’s Mythologie kwam in Frankrijk reeds in het begin der 12^^® 
eeuw de haan op den kerktoren voor. Ekkehard verhaalt in zijn 
Algemeene Kroniek, loopende tot 1106, van een overrompeling van 
het klooster St. Gallen door de Hongaren en dat deze den gouden 
haan op de torenspits hielden voor een plaatselijke godheid (deus 
loei). Toen twee Hongaren op den toren klommen om met hunne 
lansen den haan af te stoeten , viel één van hen dood naar beneden. 
Toen verlieten de Hongaren het klooster : ,,eo quod gallus , deus 
eius , ignipotens sit”. Dat ,,ignipotens” (vuurgeweldig) , ziet waar- 
schijnlijk op den haan als beschermer tegen brand. Ook ,,de Oogst- 
haan” of ,,Stoppelhaan” , waarvan we zoo even gewag maakten , is 
dan waarschijnlyk oorspronkelijk daarvoor te houden. 
Aan de kloosters heeft de verdere verbreiding der hoenders en 
hunne landhuishoudkundige beteekenis veel te danken. De kloosters 
toch waren de dragers en de verspreiders der beschaving , we zouden 
I Sloet. 
