272 
ÜIT DE GESCHIEDENIS VAN DE HUISHOENDERS. 
haast kunnen zeggen, de ,, proefstations” , voor de volken. Met de 
ontginning van den grond , met de verheffing van land- en tuinbouw , 
ging die van de veeteelt hand aan hand, ook die van de hoender- 
teelt. En daaruit wisten de kloosters weer eigen voordeel te trekken ; 
want de meeste geschenken aan de kloosters bestonden uit hoenders, 
ganzen en eieren. Voor vele kloosters beteekende dat nog al wat. 
Zoo kreeg het klooster te Fulda jaarlijks 600 , dat van Salzburg 
3300 eieren. Over de hoenderteelt, zooals die door de kloosterlingen 
werd bedreven, vertelt hofdijk in zijn ,,On5 VoorgeslaM\ bij de 
beschrijving van een kloosterhoeve aldus : ,,In het eerste hok met 
zijne omtuining huizen de hoenders, worden daar voortdurend ver- 
zorgd en gevred ; in het tweede , aan de andere zijde , de ganzen , 
eveneens zorgvuldig opgepast. Het getimmerte tusschenbeide bestaat 
uit twee zonderling smalle woningen , gescheiden door een driemaal 
grooter binnenhof, maar weder vereenigd door een schutting. 
Treedt ge nu van de hoenderzgde de schuttingdeur in , dan hebt 
ge hun hoeder links te zoeken. Daar woont de hoenderverzorger : 
zijn er die aan spruw lijden , dan weet hij ze te genezen met look ; 
heerscht er pip, zinking, verkoudheid of andere ziekte onder zijn 
onderhoorigeii — hij weet dat onschadelijk te maken met een af- 
treksel der binnenste schors van den mannetjes-esch. — Het voedsel 
der mesthoenderen beslaat hij met bier. Aan de overzijde van den 
hof woont de ganzenhoeder”. 
Ook KAREL DE GROOTE was zich bewust van het groote nut der 
hoenderteelt. Als bijzondere vriend van deze dieren maakte hij ver- 
ordeningen , dat op de groote landhoeven minstens lOO , op de 
kleinere minstens 50 hoenders gehouden moesten worden. Toen 
nam de haan een belangrijke plaats in onder het volksleven en 
geen wonder , dat later op de vaandels en munten een haan was 
afgebeeld. Of vroeger de haan het wapen van Frankrijk was, is 
niet met zekerheid uitgemaakt, wel spreekt men van ,,den Gallischen 
haan”. Was de haan in de oudste tijden het symbool van waak- 
zaamheid, hij werd dat weer onder lodewuk xviii. Louis phillipe 
voerde de Tricolore weder in en plaatste den haan op het vaandel. 
Een der eerste plakaten der provisorische regeering van 1848 ver- 
maant de burgers van Parijs den haan getrouw te blijven. 
Een roode haan was het symbool van brand , zoodat het overal 
bekende gezegde: ,,Er zal een roode haan op zpn huis kraaien”, de 
beteekenis heeft , dat het huis in brand zal gestoken worden. 
