274 
UIT DE GESCHIEDENIS VAN DE HÜISHOENDERS. 
Kort vóór de Revolutie van 1789 verscheen in Frankryk een 
zeer uitgebreid werk over de hoenders , dat , in hoofdstukken ver- 
deeld, ook fazant, trap en zwaan behandelt. Tamelijk uitvoerig wordt 
daarin reeds het mesten van poulards en kapaunen beschreven , welke 
industrie tegenwoordig in Frankrijk zoo in het groot wordt uit- 
geoefend. Naast vele goede wenken omtrent anatomie, verpleging, 
stallen , ziekten , enz. der hoenders , bevat het werk ook tal van 
bijgeloovigheden ; zoo blykt ons dat men toen nog zoowel aan de 
hoenders als aan de duiven — bloed en mest — genezende kracht 
toeschreef. En geleerde doctoren van toen bevalen de hersens van 
zwarte hennen als een uitstekend middel aan om het geheugen te 
versterken. 
De hoenderteelt bleef van dien tijd tot het midden der 19® eeuw 
op denzelfden trap van ontwikkeling staan , toen , na den Engelsch- 
Chineeschen oorlog , voor Engelsche schepen de Chineesche havens 
toegankelijk werden. Van China uit werden nu nieuwe hoenderrassen 
— zoo in 1845 de Cochin-China’s , in 1850 de Brahma-Poutra’s — 
in Engeland ingevoerd , die zeer in den smaak vielen van de ver- 
schillende vogelliefhebbers en al spoedig naar het vaste land van 
Europa overgebracht werden niet alleen, maar ook door planmatige , oor- 
deelkundige kruisingen met de oorspronkelijke nationale rassen het aan- 
zijn gaven aan de verschillende hoendersoorten — Wyandottes, 
Orphingtons , Leghorn, Plymouthrocks , enz. enz., — die tegenwoordig 
de trots van de liefhebbers zijn en de bewondering van leek en 
kenner opwekken. 
Het zou ons te ver voeren , wilden wij het ontstaan en de geschiede- 
nis van deze, verschillende rassen en ook van de Nederlandsche rassen , 
aan wier veredeling en verbreiding de Nederlandsche Hoenderclub , 
opgericht in 1900, thans zoo krachtdadig werkt, verder nagaan; 
liever willen we de vraag trachten de beantwoorden , wat de stam- 
vorm van ons huishoen is. Verschillende natuurvorschers , o. a. 
DARWiN , hebben zich met dit probleem bezig gehouden en we willen 
in *t kort de resultaten hunner onderzoekingen nagaan. 
Wij weten, dat de stamvaders in Azid moeten gezocht worden; 
want Indië en de Maleische landen zijn nog tegenwoordig het vader- 
land der wilde hoenders (Galli), waarvan men er vier hoofdsoorten 
kent: het Bankivahoen , het Sonneratshoen , het Ceylonsche Boschhoen 
en het Vorkstaarthoen. Welke van deze vier wilde soorten zijn nu 
de stamouders van onze huishoenders? Of zijn nog niet ontdekte of 
