276 
UIT DE GESCHIEDENIS VAN DE HUIS IIOENDEES. 
Óf brengen onvruchtbare kruisingen voort. Hierom is het zeer on- 
waarschijnlijk , dat de tamme hoenders verwant zouden zijn aan een 
van deze drie wilde. Het omgekeerde pleit sterk voor waarschijnlijke 
verwantschap met het Bankiva-hoen. Gelijk we reeds opmerkten, 
kan dit getemd worden en paart het vrijwillig met het tamme hoen , 
b. V. met het Burmesische ras en met de echte Bantams ; ook de 
bastaards kruisen weder met Bantams. 
Na al dit aangehaalde schijnt het, dat de Bankiva’s beschouwd 
moeten worden als stamvorm, tenminste onzer kleine rassen , speciaal 
van de Bantams, of, volgens darwin, van de Vecht-hoenders. Het 
verdere zal dan zeker het samenwerken van de natuurlijke en kunst- 
matige teeltkeuze gedaan hebben. Over de betrekking der overige 
wilde hoenders tot onze tamme rassen , ontbreekt nog ieder aan- 
knoopingspunt voor een beslist oordeel. 
We willen dit artikel eindigen met de merkwaardige mededeeling, 
dat de huishoenders nergens verwilderd zijn. ,, Men heeft” , zegt brehm , 
,. getracht ze in hiervoor geschikte gewesten in vrijheid te laten 
leven , bosschen met hen te bevolken om hierdoor een nieuwe 
wildsoort te verkrijgen ; steeds zijn deze pogingen mislukt. In de 
dorpen van de Noordoost- Afrikaansche steppen en zelfs rondom 
hutten , die midden in ’t woud gelegen zijn , leeft het huishoen in 
menigte bijna zonder de zorg van den mensch ; het moet zich zyn 
voedsel zelf zoeken ; het broedt onder den een of anderen struik , 
die het hiervoor geschikt acht, dikwijls op eenigen afstand van de 
hut van zijn meester ; het slaapt ^s nachts in het woud in een boom. 
Met bewonderenswaardige buigzaamheid schikt het zich in de meest 
verschillende omstandigheden , verdraagt een klimaat , waarin het 
van nature niet thuisbehoort , zonder van aard te veranderen ; slechts 
in zeer hooge bergstreken of in het uiterste Noorden schijnt zijn 
vruchtbaarheid af te nemen. Overal echter, waar de mensch een 
vaste woonplaats heeft , kan het leven ; het is een volslagen huisdier 
geworden.” 
S t e e n w ij k. 
NASCHRIFT. 
Wegens het gemakkelijk opfokken en de sterke vermeerdering der 
hoenders werden ze al zeer vroeg de gewone offerdieren vooral voor 
den minderen man ; waar de rijke ossen , schapen en varkens offerde , 
