DE COLLOIDAALTOBSTAND DER STOF. 
DOOR 
Dr. J. E. ENKLAAR. 
Na bet klassieke onderzoek van graham behoorden diffusie en 
osmose tot een groep van verschijnselen , die onder het hoofdstuk 
«moleculaire krachten” een plaats vond in elk natuurkundig handboek. 
Oplossingen van verschillende concentratie , onmiddellijk of met tus- 
schenvoeging van een poreuzen wand met elkander in aanraking , 
geven door moleculaire stroomingen aanleiding tot een langzaam ver- 
loopende vereffening , die met gelpkheid van concentratie der beide 
vloeistoffen eindigt, graham onderscheidde de stoffen in kristalloïden 
en colloïden , naarmate zij al of niet de verschijnselen van diffusie en 
osmose vertoonden en leerde de voornaamste wetten , die hier gelden, 
kennen. Reeds voor graham waren de colloïden stoffen , die wel vloei- 
stoffen absorbeerden en er door opzwollen , maar er geen eigentlijke 
oplossingen mede vormden. 
Hoewel men begreep , dat met de osmose de beweging van water 
en andere stoffen in het levend lichaam gemoeid was , was het hoofd- 
stuk met het opschrift » osmose” in de natuurkunde weinig in tel. 
Hoewel de moleculaire krachten meer en meer het voorwerp werden 
van experimenteel onderzoek en van wiskundige behandeling verkreeg 
de osmose eerst een in het oog vallende plaats en beteekenis , nadat 
V. ’t hoff zijn bekende vruchtbare , ver reikende , nieuwe gezichtspunten 
had gegeven. Een stof, in verdunde oplossing aanwezig, is te 
vergelijken met een gas. Zij volgt de wetten van afhankelijkheid , 
die bij een gas het functioneel verband tusschen volume , drukking 
en temperatuur aangeven. 
19 
