DE COLLOÏDAALTOESTAND DER STOF. 
297 
van ferrichloride droppelsgewyze in kokend water vallen , dan vormt 
zich een bruine sol van pzerhydroxyde , die men door dialyse volkomen 
van zouten kan bevrpden. Tal van voorschriften kan men vinden , om 
de meest verschillende stoffen met een of andere vloeistof in den 
toestand van sol te brengen. 
Vele dier sols onderscheiden zich voor het oog nauwelijks 
van echte oplossingen. De deeltjes of droppeltjes, die ze troebel 
maken , zijn dan ook van uiterst kleine afmetingen , zoodat zij onwaar- 
neembaar blijven , zelfs bij aanwending der beste moderne mikros- 
kopen , die lengten van 150 ^ nog te zien geven. Toch is zsigmondy ^ 
er in geslaagd door een kunstgreep de gouddeeltjes in de robijnglazen 
afzonderlijk zichtbaar te maken , hun aantal in een bepaald volume 
te tellen en zoo hun dimensies te bepalen. De proef, waarmede 
TYNDALL de in de lucht zwevende stofjes door een lichtstraal zichtbaar 
maakte , is bekend. Het licht wordt door de deeltjes zijdelings gere- 
flecteerd. Daarbij vertoont zich het samengestelde verschijnsel van de 
buiging , waardoor het licht , door een stofje teruggekaatst , van een 
klein onzichtbaar punt wordt uitgebreid tot een schijfje, zsigmondy 
wist een inrichting te maken , waardoor onder het objectief van een 
mikroskoop een krachtige lichtstraal door reflectie en buiging de 
gouddeeltjes in een robijnglas als schijfjes zichtbaar maakte, zsigmondy 
vond langs dien weg voor de afmeting dier deeltjes 10 tot 400 ^ 
Een tuberkel-bacil meet in de lengte omstreeks 2000 , de golflengte 
van het violette licht is ongeveer 400 ^ , voor de grootte van 
de moleculen van oplosbaar zetmeel , van koolstofdioxyde en water- 
stof is resp. 5, 0,18 en 0,14 ^ ^ berekend. Wij bevinden ons dus 
met de metaaldeeltjes in het glas en ook met die in de sols op een 
gebied , dat tusschen de grenzen van het mikroskopisch waarneembare 
en de wereld der moleculen en atomen gelegen is. Het metaalstof 
in de glazen en de sols is als een nevelvlek, die door den machtigsten 
kijker niet in sterren opgelost kan worden. 
Men kan evenwel de gewone sols , troebel door zulk een fijn zwevend 
stof, van de echte oplossingen onderscheiden. De eerste vertoonen 
geen osmotische drukking en dus geen vriespuntsverlaging en kook- 
puntsverhooging. Experimenteel was dit niet gemakkelijk scherp uit 
te maken , omdat de sols bij hooge en lage temperaturen gaan uit- 
* Ultramikroskopische Theilchen , sIEDEnTOPF nnd ZSIGMONDY. Annalen der Phy sik, ^ 
4te folge, Bd. 10, No. 1, 1903. 
