302 
DE COLLOÏDAALTOESTAND DER STOF. 
was. De laatste , de meest geconcentreerde , die quincke steeds de 
olieachtige noemt , \rormde dan de wanden van blaasjes en cellen , 
die met de eerste , de waterachtige , gevuld zijn en alles vloeit ten 
slotte samen tot microskopische schuimkamers. De laatste zijn ver- 
gelykbaar met de veelhoekige met lucht gevulde groote cellen , 
die het zeepschuim vormen. Ook bij het microskopische schuim 
worden de cel wanden gevormd door een taaie vloeistof, die echter 
meer en meer vast wordt , naarmate de vorming van de gelei voort- 
schrijdt. De inhoud is hier echter geen lucht maar de genoemde 
waterrijke vloeistof. Eigenaardig is het spel , dat quincke de opper- 
vlaktespanningen hier zag vertoonen. De blaasjes en cellen namen de 
vreemdsoortigste vormen aan, verkregen insnoeringen en uitstulpingen , 
vormden tusschenschotten ; groeiden aan tot groote cel-aggregaten. 
Het was alsof men bij levende celweefsels de verschijnselen van 
voeding en groei in volle activiteit aanschouwde. 
Merkwaardig is het gebruik, dat quincke maakte van zijn waar- 
nemingen, om het ontstaan van kristallen te verklaren. Hy had 
opgemerkt , dat de wanden der mikroskopische schuimkamers, uit de 
taaie waterarme vloeistof bestaande , die de waterrijkere oplossing 
insluiten, bij het vormen van de weefsels, .waar zij samenkomen, 
hoeken van constante grootte vormen en wel meest van 120®, als het 
watergehalte dier schuim wanden hetzelfde is. Wij hebben er reeds 
vroeger de aandacht op gevestigd, dat het ontmengen van een 
oplossing , waarbij twee nieuwe oplossingen optreden , als het meest 
algemeene geval moet beschouwd worden, quincke merkt ook op , 
dat ook gewone zoutoplossingen evenals de colloïdale met water te 
gelijk een waterarmere en een waterrpkere oplossing kunnen vormen , 
zoodat te dezen opzichte slechts quantitatieve verschillen bestaan. 
Kristallen beschouwt quincke als schuimkamers met gestolde schuim- 
wanden en inhoud. Hij zou dan moeten aannemen , dat de splitsing 
van de zoutoplossing in het genoemde tweetal van verschillende 
concentratie en de vorming van schuimkamers aan de kristallisatie 
moet voorafgaan , doch dat dit proces zoo snel verloopt , dat het aan 
de waarneming ontsnapt, quincke vindt inderdaad bij het mikros- 
kopisch onderzoek van de quartskristallen bijzonderheden , die levendig 
aan de schuimkamers herinneren. De veelhoekige basaltzuilen zijn 
volgens QUINCKE ook schuimkamers met gestolden inhoud en wanden. 
Blijkt dit alles juist te zijn, dan is het van groote beteekenis; dan 
kan het het uitgangspunt vormen voor een theorie der kristalvorming. 
