312 
1)E COLLOÏDAALTOESTAND DER STOF. 
teruggehouden wordt. Dit is ook absorptie. Wellicht gaat deze absorptie 
aan de coagulatie vooraf en is er de oorzaak van. Wij hebben hier 
niet alleen met opslorping maar ook met hydrolytische dissociatie te 
doen. Ook dit geval is door prof. v. bemmelen uitvoerig bestudeerd. 
Colloïdaal kiezelzuur absorbeert uit de waterige oplossing van 
kaliumcarbonaat een bepaalde hoeveelheid alkali , terwijl zich een 
aequivalente hoeveelheid hydrocarbonaat vormt. Colloïden kunnen 
ook by de absorptie van zouten een gedeelte er van ontleden en 
het zuur absorbeeren , zoodat de base vrij komt. Dit is o. a. waar- 
genomen met de hydrogels van aluminium- en ijzeroxyde in oplossin- 
gen van kalium- en ammoniumzouten. Zeer sterk is deze werking 
bij den rooden hydrogel van mangaanperoxyde , die de haloïdzouten 
der alkalimetalen en kaliumsulfaat ontleedt. Colloïdale humusstoffen 
kunnen een kleine hoeveelheid ammoniumchloride , zelfs opgeloste 
carbonaten , phosphaten en boraten ontleden en de base absorbeeren. 
Daarom verkrijgt men een zure oplossing , als men een humushoudende 
bouwaarde met een salmiakoplossing digereert. Ook bij dierlijke 
weefsels heeft men zulk een hydrolytische splitsing van opgeloste 
zouten waargenomen. Wellicht komt langs dien weg het vrije zoutzuur 
in de maag. In de lebklieren moet dan kaliumchloride ontleed en 
het kaliumhydroxyde geabsorbeerd worden , terwijl het gevormde 
zoutzuur in de maag diffundeert. - 
Men begrijpt van welk belang de absorptie verschijnsels zijn met 
het oog op den bouwgrond. De laatste bevat in de humusstoffen en 
in vele silicaten absorbeerende colloïden , die water en zouten 
opnemen uit verdunde oplossingen in den bodem , ze vastleggen en 
aan de haarwortels der planten aanbieden. Hier heeft men echter 
weder nieuwe complicaties; er heeft met de absorptie ook substitutie 
van bestanddeelen plaats, die de uitkomsten minder eenvoudig maakt. 
Het waterhoudend vermogen dankt de bouwgrond voor een goed 
deel aan zijn colloïdale bestanddeelen. Wij weten hoeveel water klei 
en veen kunnen opzuigen en vasthouden. Prof. v. bemmelen heeft 
hier weder een belangrijken arbeid verricht. De studie van de 
eigenschappen van den bouwgrond is voor hem de aanleiding geweest , 
om dieper in het onderwerp , de colloïdale stoffen in het algemeen , 
door te dringen. Wij zijn hier op zulk een uitgestrekt terrein, dat 
ons niets anders overblijft dan te verwijzen naar den arbeid van 
prof. V. bemmelen , van latere onderzoekers en naar de nieuwste 
handboeken over landbouwsclieikunde. 
