DE COLLOÏDAALTOESTAND DER STOF. 
313 
Wellicht evenwel zijn de studies van v. bemmelen , hardy , pauli , loeb 
en BüTscHLi , om slechts de voornaamsten te noemen , door de biologen en 
physiologen met nog meer belangstelling gevolgd , dan door de landbouw- 
kundigen en de beoefenaars der technische en toegepaste scheikunde. Ook 
de zuivere theoretici in de chemie kunnen er echter hun voordeel mede 
doen. Zij weten nu , dat door toevoeging van salmiak of een ander 
zout een colloïdaal neerslag op het filter teruggehouden kan worden. Zij 
leeren de formules , die voor amorphe verbindingen gegeven worden, 
wantrouwen. Het in de analytische scheikunde zoo bekende feit, dat 
tal van neerslagen in oplossingen van electrolyten een gedeelte van 
de laatste medesleepen en insluiten , waardoor een herhaald oplossen 
en precipiteeren noodig wordt , vindt nu zijn volledige verklaring. 
Het is een absorptieverschynsel, te weeg gebracht door het amorphe 
of colloïdale neerslag. Het is nu duidelijk , dat wasschen noch decan- 
teeren hier helpen kan en dat bijzondere kunstgrepen noodig zijn , 
om zoo gevormde amorphe precipitaten in zuiveren toestand te ver- 
kregen. En op de zuiverheid van het neerslag, dat men weegt, komt 
in de analytische scheikunde alles aan. 
III 
Keeren wij tot de biologen terug. Voor de mikroskopisten onder 
hen waren de uitkomsten van hardy een zeer onaangename verrassing. 
Het is bekend hoe zij de mikroskopische preparaten , vooral die van 
dierlyke weefsels , met kleurstoffen en fixeermiddelen behandelen , om 
de verschillende elementen der cellen duidelijker te kunnen onder- 
scheiden. Nu heeft hardy aangetoond, dat met de gewone fixeermid- 
delen (sublimaat , osmiumzuur enz.) in eiwit , gelatine en agar mikros- 
kopische structuren voortgebracht kunnen worden , die volkomen 
overeenkomen met die , welke de mikroskopisten na fixatie bij dier- 
lijke cellen waarnamen en als kenmerkend er voor beschreven. 
Men boude hierbij in het oog , dat het protoplasma der levende 
cel ook in colloïdalen toestand verkeert ; men zou er van kunnen 
spreken als van een levende gelei. Zeer treffend is o.a. de overeen 
komst van het beeld van een doorsnede van een met karmpnkorrels 
vermengde door sublimaat gefixeerde eiwitoplossing met haar net- 
structuur en met korrels in de knooppunten en de kliercellen met 
haar korrels van de pancreasklier van een kikvorsch , eveneens in 
doorsnede onder het mikroskoop bezien. De gedachte ligt voor de 
