DE COLLOÏDAALTOESTAND DER STOF. 
315 
proefondervindelijk de opslorping van water en van de ionen van 
electrolytisch gesplitste zouten door kikvorschspieren na. Hij stelde 
in het licht , dat de osnaotische druk , waarvan men elke verklaring 
op dit gebied verwacht, slechts een gedeelte der verschijnselen be- 
grijpelijk kan maken ; dat men moet letten op de zeer verschillende 
mate van doordringbaarheid van het sarcolemma van de spier voor 
de verschillende ionen en boven alles op de ionic-effects , die de 
osmotic-effects in beteekenis ver overtreffen. De spier heeft een voor- 
keur voor bepaalde ionen en de opslorping van een bepaald ion brengt 
een bepaalde verandering teweeg in de eigenschappen van het spier- 
protoplasma, in het bijzonder in zijn absorptie-vermogen voor water. 
Hier zijn wij klaarblijkelijk geheel op het terrein van de absorptie van 
zouten door colloïden , die de gelvorming versnellen , het terrein 
door VAN BEMMELEN geëxploreerd. Electrolyten spelen ook hier 
een bijzondere rol. Bevindt de spier zich in de oplossing van een 
niet-electrolyt — van ureum of rietsuiker b.v. — dan zijn de absorptie- 
verschijnselen volkomen verklaarbaar door de wetten van den osmotischen 
druk of van de diffusie , naarmate het spiervlies niet al of doordringbaar 
is voor de opgeloste stof. Ligt de spier in de oplossing van een 
electrolyt , dan vloeien de verschijnselen grootendeels voort uit de 
specifieke werking der ionen , bepaaldelijk der kationen. Het spier- 
vlies is b.v. in beide richtingen doordringbaar voor de ionen van 
natrium , kalium en calcium. Webster legde een spier in isotonische op- 
lossingen van natrium- kalium- en calciumchloride , de spier won aan 
gewicht in de eerste oplossing 7 proc. , in de tweede 39 proc. , ter- 
wij hij in de derde 18 proc. in gewicht verloor. Het calcium-ion 
belette het opnemen van water door dierlpke weefsels. Zulke uit- 
komsten , zij ’t ook niet met geheel dezelfde cijfers, leverden ook 
proeven van anderen op. 
Welk een licht valt hiermede op de beteekenis van zouten voor 
het levend lichaam. Het schijnt, dat het opnemen van bepaalde ionen 
aan het protoplasma eerst de constitutie geeft , die vereischt wordt voor 
een normaal functioneeren. De ionen hechten zich aan de eiwitmole- 
culen en wijzigen hun eigenschappen en bepalen ih ’t bijzonder het 
opslorpingsvermogen voor water. Het bekende feit, datkaliumzeepen week 
en natriumzeepen hard zijn, behoort tot deze orde van verschijnselen. 
Een kikvorschspier blijft in een oplossing van natriumchloride van 
0,7 proc. zijn normaal volume en 40 tot 48 uren zijn prikkelbaar- 
heid behouden , terwijl de laatste in een suikeroplossing van dezelfde 
