316 
DE COLLOÏDAALTOESTAND DER STOF. 
concentratie spoedig verloren gaat. In de genoemde oplossing van 
natriumchloride komt de kikvorschspier spoedig in rythmische con- 
tracties, die 24 uren aanhouden. Het natrium ion alleen werkt giftig. 
Een tegengift vormen de bi- en trivalente ionen van calcium , barium 
en aluminium. Bevonden zich geen calcium- en magnesium-ionen in 
ons bloed , onze spieren zouden zich voortdurend samentrekken. Ook 
de kalium-ionen in onze lichaamsvochten werken gunstig op de nor- 
male werkzaamheid onzer musculatuur. Valt hier niet weder de 
groote overeenkomst tusschen de gewone gels en protoplasma in het 
oog? Wij zagen, dat gels ionen absorbeerden en tegen andere uit- 
wisselden, het laatste o.a. bij de colloïdale stoffen van den bouw- 
grond. Aan het eiwit van het protoplasma zijn bepaalde metaal-ionen 
gehecht ; wordt met zoutoplossingen het aantal of de soort er van 
door absorptie of uitwisseling gewijzigd, dan wordt de samenstelling 
en daarmede de werkzaamheid van de spier abnormaal. 
De werking der ionen op colloïden vindt reeds haar plaats op 
therapeutisch gebied. ^ De analogie tusschen colloïdale toestandsver- 
anderingen en processen in de levende stof leert pharmacodynamische 
betrekkingen vinden, hofmeister vond samenhang tusschen de pur- 
geerende werking van zouten en hun vermogen om eiwit te coagu- 
leeren ; waarbij de ionen een rol spelen. Anionen en kationen schynen 
hier antagonisten te zijn; de eerste het coaguleeren belettend, de 
tweede het bevorderend. Het is inderdaad niet te verwonderen, dat 
men de lijnen nog verder gaat doortrekken en aan het levende pro- 
toplasma een mikrostructuur gaat toeschrijven overeenkomstig met 
die , welke bij vele gels gevonden is ; dat men zoo als het ware de 
stofwisseling-processen in het protoplasma in micro-cellen gaat loca- 
liseeren en zoo hun samengaan tracht te verklaren in hetzelfde proto- 
plasma zonder eenige wederzijdsche stoornis. Als verdediger van zulk 
een plasmatischen bouw heeft zich vooral de Leipziger physioloog 
BüTSCHLi leeren kennen. Uitgemaakt is de zaak echter nog niet ; sub 
judice res est. Onder meerderen meent dr. pauli , ^ dat voorloopig aan 
de onderstelling van een mikroskopischen honigraatbouw van de levende 
stof nog een voldoend stevige grondslag ontbreekt. Hij meent de 
^ Vergelijk ook over de therapeutische toepassingen : PAULI BIOCHBM, Centr.-Bl 
No. 8 van 1 April 1903. 
^ Der kolldidale Zustand und die Vorgange in der lebendige Substanz von DK. 
W. PAULI. Vortrag in das raorph-physiol. Gesellschaft zu VVien. 
