HET ROESTEN VAN HET IJZER. 
357 
» steeds door de aanraking van ijzer met koolzuurhoudend water, be- 
» halve koolzuur-ijzeroxydule , ook vrije waterstof wordt gevormd, 
»zoodat men zich het geheele proces als eene substitutie van water- 
»stof door ijzer in het koolzuurhydraat kan voorstellen.’^ 
Nu moge dit gelden voor fijn verdeeld ijzer onder water, waarin 
men koolzuur leidt , schoon ook dan eerst, nadat van de tevens opgeloste 
dampkringslucht de zuurstof verbruikt is, het schijnt niet van toe- 
passing op het roesten onder gewone omstandigheden , waarin zich 
op het ijzer dauw afzet, die — gelijk uit de boven medegedeelde 
analyse van baumert te zien is — veel meer zuurstof dan koolzuur 
in oplossing houdt. 
Om gelijke reden deel ik ook niet het gevoelen van den Edin- 
burgschen hoogleeraar crum brown, die als eerste roestproduct oplos- 
baar dubbel-koolzuur-ijzer aanneemt. Wegens de betrekkelijk geringe 
hoeveelheid aanwezig koolzuur en den overvloed van zuurstof zal het 
ferrocarbonaat , in stede van in ’t koolzuur op te lossen , door de 
zuurstof al spoedig in ferrihydroxyde overgaan. Ontstond er een 
oplosbaar zout, dan zou ijzer in de buitenlucht wel aangetast worden , 
maar blank blijven: het water, elke regenbui en zelfs de dauwdrop- 
pelen zouden het aangetaste metaal als bicarbonaat medevoeren. 
Belangrijk is het onderzoek door crace calvert in 1870 ingesteld. 
Ten einde uittemaken welke bestanddeelen der dampkringslucht 
het roesten te weeg brengen, bracht hij staafjes van ijzer en van 
staal in buizen , die met zuurstof, met zuurstof en koolzuur , met zuur- 
stof en waterdamp, enz. gevuld werden. Aanvankelyk geschiedde de 
vulling boven kwikzilver, doch daar op deze wijze niet te vermijden 
was , dat aan de ijzeren staafjes kwikdroppels bleven hangen , waar- 
door een galvanische stroom moest ontstaan , die de oxydatie in de 
hand zou werken, kon dit geen maatstaf zijn voor het proces, 
gelijk dit in de natuur plaats heeft. De buizen werden daarom met 
de bovengenoemde gassen eenvoudig gevuld door luchtverdringing. 
De uitkomst van deze veelvuldig gevarieerde proeven was deze , 
dat het yzer het snelste en het volledigste roestte in een meng- 
sel van zuurstof, koolzuur en waterdamp. Hierom en omdat — 
De te Hanover verschenen dissertatie van VON HUTTEN is mij alleen bekend uit 
het referaat daarvan gegeven in dit tijdschrift {Bijblad p. 92, jaarg. 1872). In de mij 
toegankelijke chemische literatuur wordt daarvan geen melding gemaakt. 
