358 
HET ROESTEN VAN HET IJZER. 
gelijk hij later nog mededeelde — hij in ijzerroest steeds eenig kool- 
zuur-ijzeroxydule aantrof, houdt hij dit onder normale omstandigheden 
voor ’t eerste product , waaruit dan later het oxydehydraat ge- 
vormd wordt. 
Bevestigde dit dus de heerschende meening , eenige zijner proeven , 
waaraan hij zelf minder gewicht schijnt te hechten, wijzen niettemin 
op een meer ingewikkeld verloop. 
Hij vond namelijk vooreerst dat in vochtige zuurstof alleen , wel 
is waar een zeer geringe , maar dan toch eenige roestvorming ont- 
stond. Let men nu hier op dat in dauw-water betrekkelijk veel meer 
zuurstof dan koolzuur is, dan lijkt het niet onwaarschgnlijk , dat bij 
het roesten niet alleen koolzuur-ijzeroxydule ontstaat , maar ook 
ferro-hydroxyde , (ijzeroxydulehydraat) dat dan evenzeer hooger geoxy- 
deerd wordt tot ferri-hydroxyde. Hiermee is ook in overeenstemming, 
dat hij in roest meer ijzeroxydule vond, dan aan koolzuur gebonden 
kon zijn als carbonaat. 
Zeer opmerkelijk is voorts zijn waarneming , dat de geringe roest- 
vorming in vochtige zuurstof geheel uitbleef, wanneer hij aan ’t 
mengsel nog een spoor van ammonia toevoegde. Vochtige ammonia 
werkt veelal als een vast alkali , doch de beschermende werking 
kan hier niet aan koolzuur-opslorping worden toegeschreven , tenzij 
men meenen mocht , dat door de manier van vullen (luchtverdrin- 
ging) nog een merkbaar spoor koolzuur was achtergebleven. 
Calvert herhaalde voorts ook , en met gelijken uitslag , do boven- 
vermelde proeven met oplossingen van bijtenden alkaliën , waarin 
ijzer halverwege gedompeld werd. Doch hij nam gelijke proeven ook 
met oplossingen van koolzure- en zelfs van dubbelkoolzure alkaliën , 
en ook hierin bleef het ijzer blank. 
Nu staat het ontwijfelbaar vast , dat bijtende en zelfs koolzure 
alkaliën uit de lucht koolzuur opslorpen en dit is dus stellig een 
reden van vertraging in het gewone roestproces. 
Doch de eenige reden van het blank blijven van ijzer kan het niet 
zijn. Dit leert vooreerst de proef in zuurstof en waterdamp , waarin 
’t roesten door een spoor ammonia ook belet werd en overtuigen- 
der nog de beschermende werking van dubbelkoolzure alkaliën. Want 
deze laatsten , die met koolzuur geheel verzadigd zijn , bijgevolg 
uit de lucht niets meer daarvan vermogen op te slorpen , staan in- 
tegendeel aan gewone dampkringslucht daarvan af, tot zoolang — af- 
hankelijk van de temperatuur en van de spanning van het kool- 
