28 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
Goiifl, lood, platina, zilver, zink, enz., aan A^-stralen blootgesteld, toonen de- 
zelfde uitwerking. Deze blijft bestaan na de uitdooving der iV^-stralen , evenals bij 
het kwarts; maar de eigenschap, secundaire stralen uit te zenden, dringt slechts 
langzaam in het binnenste van het metaal door. Wanneer men b. v. een kant 
van een looden plaat van 2 m.M. dikte, gedurende eenige minuten aan .(V stralen 
blootstelt, dan is alleen die kant actief. Meerdere uren zijn noodig om de wer- 
king ook den anderen kant te doen bereiken. 
Aluminium, hout, droog of vochtig papier en paraffine hebben niet de eigen- 
schap iV-stralen te verzamelen. Calciumsulfide heeft deze eigenschap wel. Een 
tiental grammen van dit sulfide werden in een briefcouvert aan iV-stralen bloot- 
gesteld. Bracht men ze daarna in de nabijheid van calciumsulfide, dat te voren 
phosphoresceerend gemaakt was, dan werd hiervan de phosphorescentie versterkt. 
Dit verklaart een bijzonderheid, die blondlot vroeger had opgemerkt, namelijk 
dat de toename der phosphorescentie door iV-stralen een merkbaren tijd gebruikt 
om te ontstaan, en eveneens om weer te verdwijnen. 
Keisteenen, stukken kalk en baksteen, zenden, als zij aan de zon blootgesteld 
geweest zijn, yV-stralen uit en behouden die eigenschap nog vier dagen, zonder 
merkbare verzwakking, maar hun oppervlakte moet goed droog zijn. De dunste 
laag water houdt Wstralen tegen. 
Het verzamelen van iV^-stralen door de stoffen is een verschijnsel, dat natuur- 
lijk overeenkomst heeft met dat van de phosphorescentie. B. 
CHEMIE. 
Ontstaan van alcoholen uit aldehyden en ketonen door opneming van 
waterstof. — Terwijl alkoholen, in aanraking met fijn verdeeld koper, kataly- 
tisch gesplitst worden in waterstof en aldehyden of ketonen [Wetensch, Bijblad, 
1903, p. 78), kan men volgens sabatier en senderens deze reactie ook om- 
keei en , met behulp van fijn verdeeld nikkel en bij niet te hooge temperatuur, doch 
boven het kookpunt van den te bereiden alcohol. Het proces verliep zonder bij- 
producten voor: methylalcohol uit methanal bij 90^; aethylalcohol uit aldehyde 
bij 80° en nog beter bij H0°; propylalcohol uit propanal bij 102° — -145°; iso- 
butylalcohol uit methy-2-propanal bij 135° — 160'^, enz. 
Gereduceerd kobalt werkt minder energiek , gereduceerd koper niet met alde- 
hyden beneden 200'’ en met ketonen onvolledig, terwijl ook platinaspons te ge- 
ringe werking oefent, zoodat alleen fijn nikkel aanbeveling verdient. Rend. 
137 , p. 301.) R. s. TJ. M. 
Nieuwe synthese van koolwaterstoffen. — Voor den opbouw van koolwater- 
stoffen bestaan slechts weinig algemeene methoden : voor de aromatische hoofd- 
zakelijk alleen die van WURIZ — Fl'i TIG en die van friedel — craft. 
