16 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
licht, temperatuur en verdamping gegroeid waren. De uitkomst is geweest, dat 
de groei door deze sterkere voeding zeer in het oog loopend bevorderd wordt, 
en wel in het algemeen op een wijze, die overeenkomt met de verschillen die 
men vindt tusschen bladeren, die in zonlicht endie in schaduw zich ontwikkeld heb- 
ben. Met meer koolzuur blijven de bladeren, evenals ook de internodiën, korte 
terwijl de takken langer voortgaan nieuwe geledingen en nieuwe bladeren voort 
te brengen. Het anatomisch verschil ziet men het beste in de opperhuid, die per 
□ rn.M. bij de sterker gevoede organen belangrijk meer huid mondjes bevat dan 
in de contróle-planten. Maar ook de dikte van het blad, de bouw van het paren- 
chym en de structuur der nerven toonen overeenkomstige verschillen. Ophoopingen 
van zetmeel, b.v. in de sluitcellen der huidmondjes, zijn, zooals te verwachten 
was, in de sterk gevoede bladeren eveneens aanzienlijker. Daarentegen plegen 
de afzettingen van zuringzure kalk in mindere mate aanwezig te zijn. [Froceed. 
Roy. Soc. , London, Vol. 70, blz. 413). D. v. 
Stikstof-assimilatie in zee. — Aan dit proces neemt , volgens de onderzoekingen 
van REINKE en keutner, een bacterie, Azolohacler ^ een zeer belangrijk deel. Zij 
is rijker aan stikstof-verbindingen dan de meeste andere bacteriën en behoeft, 
om deze te maken, geen andere bron dan de stikstof, die vrij in het zeewater 
is opgelost. Deze bacterie leeft bij voorkeur op de oppervlakte van wieren; en 
wel van de meest verschillende familiën; zij komt ook op zoetwaterwieren , zoo- 
als VolvoT , voor. Zij woont op die wieren talrijk op de huid , kleeft door haar 
gezwollen celwand er stevig aan vast en is meestal min of meer in de huid in- 
gedrukt. Men neemt aan dat de stikstof, die door deze bacteriën geassimileerd 
wordt , voor een niet onbelangrijk deel aan de wieren ten goede komt , ja deze 
misschien in sommige gevallen geheel van die functie zou kunnen ontslaan. 
Zulk een samenwerking zou dan vallen onder de groep van verschijnselen , die 
als symbiose plegen te worden aangeduid. d. D. bot. Ges., 1903, blz. 481). 
D. V. 
Apogamie dep Varens. — Deze term beteekent het ontstaan van varenplanten 
uit prothalliën zonder medewerking van archegoniën of antheridiën. Het zou dus 
eene gewone vorming van adventieve knoppen kunnen zijn, wanneer niet het 
prothallium , als sexueele generatie , in zijn celkernen slechts half zooveel chro- 
mosomen had als de varenplant, die de vegetatieve generatie is. De vraag 
ontstaat dus, op welke wijze bij die knop vorming dat aantal wordt verdubbeld. 
EARMER, MOORE en DIGBY hebben dit nagegaan voor een varensoort Nephrodium 
pseudü-mas, var: polydaclylum , bij welke de apogamie een normaal verschijnsel is 
en dus niet zoo uiterst zeldzaam als bij de meeste andere varens waar het 
voorkomt. Het aantal chromosomen is hier echter zoo groot, dat het uiterst 
moeilijk te tellen is; het is in de kernen van het prothallium omstreeks 40 en in 
