48 
WfiTENSOHAFPELIJK KDBIiAI). 
ontledigen; dan komt het tot stuwing in het linker atrium en, daar de rechter 
kamer steeds eene nieuwe hoeveelheid bloed in den kleinen bloedsomloop voert, 
moet de druk daar noodzakelijk stijgen. Voordat het zoover komt bestaan reeds 
stoornissen in de werkzaamheid van het linkerhart. Uit onderzoekingen is ge- 
bleken, dat de door eene, zelfs tamelijk sterke, vaatcontractie in den grooten bloedsom- 
loop veroorzaakte vermeerderde bloedstoevoer naar het rechterhart daar in den 
regel geen belangrijke drukverhooging veroorzaakt. Onder normale verhoudingen 
komen dergelijke veranderingen in den bloedstoevoer tamelijk dikwijls voor; de 
invloed hiervan wordt echter spoedig opgeheven. De mechanische verhoudingen 
van den kleinen bloedsomloop hebben tot doel den bloedstroom door de longen 
met behulp van zoo gering mogelijke kracht tot stand te brengen. Omtrent de 
beteekenis van de longvasomotoren is nog weinig zekers bekend. 
Het zou kunnen zijn dat deze dan geprikkeld worden, wanneer het linkerhart 
moeite heeft zich te ontledigen. Dan zou het beteekenis kunnen hebben , wanneer 
de bloedstoevoer verminderd werd door vaatcontractie in de longen. Bij geringe 
stuwing in het linkerhart zou ook eene verwijding der longvaten deze voor korten 
tijd kunnen opheffen {Ergebnisse der Fhys., //., 2, 1903, .583.) a. S. 
H y G 1 Ë N E. 
Serum tegen tuberculose. — marmorek heeft belangrijke proeven genomen 
met een serum tegen tuberculose, hetwelk hij op de volgende wijze verkregen heeft. 
Met een gefiltreerde cultuur van tuberkelbacillen , op een voedingsbodem bestaande 
uit leucotoxisch bloedserum van het kalf vermengd met glycerine-leverbouillon 
entte hij paarden in. Het bloedserum nu van deze paarden is het anti-toxisch 
serum, waarmede marmorek. zijne proeven genomen heeft. Nadat hij de immuni- 
seerendeen genezende werking van het serum op dieren had vastgesteld, is hij daarmede 
lijders aan tuberculose gaan behandelen. Het middel blijkt onschadelijk te zijn ; na 
de meer dan 2000 injectie’s , die hij vermeldt , trad nooit eene ernstige complicatie op. 
Wat de resultaten betreft zijn vele gevallen van zoogen. chirurgische tuberculose 
(tuberculeuse aandoeningen van gewrichten, beenderen, blaas, klieren) door het 
serum met volkomen succes behandeld. Ónmogelijk is het een juist oordeel te 
vellen over het resultaat bij longtuberculose , daar de aandoeningen zoo enorm 
in graad verschillen; maar niet te ontkennen is het, dat ook in ernstige gevallen 
verrassende verbeteringen zijn waargenomen. De behandeling van tuberculeuse 
meningitis was tot dusverre zonder succes; mogelijk blijft het dat toediening 
van het serum in een vroeger stadium gunstige werking kan hebben. Hoewel de 
balans ten gunste van deze serumbehandeling overhelt, zullen proefnemingen op 
nog grooter schaal moeten uitmaken of het serum zijne tot dusverre gunstige 
reputatie zal handhaven. [Séance Acad. de Méd., 17,11.03.) a. s. 
