52 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
tot een bedrag van ongeveer 0,4 pet. voorkomt en de reden is, dat benzol van 
den handel de LiEBERMAN’sche reactie geeft, d. i. blauw wordt door schudden 
met salpeterigzuurhoudend zwavelzuur. ^ 
Dit was althans in 1883 zoo; maar merkwaardigerwijze vond carl schwalbe, 
dat dit thans niet meer het geval is. Vier verschillende soorten van handelsbenzol 
werden door schudden met genoemd reagens vaal roodbruin, (zuiver benzol wordt 
geelrood) niet blauw. En toch was het thiopheen door verschillende andere reacties 
nog duidelijk in genoemde benzolen aan te toonen. 
Daar het ondenkbaar is, dat de lichamen mettertijd van chemisch gedrag 
veranderen, zoekt schwalbe de verklaring in een nieuwe verontreiniging, die 
vóór 20 jaar nog niet, thans wel in benzol zou voorkomen. Dit is mogelijk, 
want vroeger bereidde men benzol alleen uit de teer der gasfabrieken, thans 
het meest uit de teer bij de opzettelijke bereiding van cokes uit steenkolen ver- 
kregen. {Berl. Ber.j 37, 324). R. S. TJ. M. 
P L A. N T K U N D E. 
De geslachtsorganen van Ribes. — Sommige soorten van Bibes zijn twee- 
slachtig, doch andere tweehuizig. Tot de laatsten behooren Ribes alpinum , een 
gewone sierheester in onze tuinen met kleine groene bloemtrosjes, en een aantal 
Zuid-Amerikaansche soorten. R. alpinum heeft goed ontwikkelde meeldraden zon- 
der stuifmeel in de vrouwelijke bloemen en een steelvormig vruchtbeginsel zon- 
der zaadknoppen, maar met stijl en stempel in de mannelijke bloemen. De Zuid- 
Amerikaansche soorten toonen de degeneratie van een der beide geslachten in 
bijna alle denkbare stadiën. Soms bevatten de meeldraden in hun hokjes, in 
plaats van stuifmeel, klompjes vergaan weefsel, soms zijn zij zelven min of meer 
onvolkomen ontwikkeld. De zaadknoppen kunnen bij verschillende soorten op 
verschillende trappen van ontwikkeling blijven stilstaan. Bij deze tweehuizige 
soorten zijn de bloemen der mannelijke exemplaren veel fraaier dan de vrouwe- 
lijke en, deels daardoor, deels omdat men het geslachtsverschil niet kende, bij 
voorkeur verzameld. In vele herbariën en vele botanische tuinen vindt men dan 
ook alleen de mannelijke heesters. 
Het geslacht Ribes is rijk aan bastaarden , soms tusschen zeer weinig verwante 
soorten. Deze zijn dan steriel of bijna steriel, die tusschen meer verwante 
ouders echter vruchtbaarder , soms zelfs vruchtbaarder dan hun ouders in de 
cultuur zijn. Ten onzent vindt men veelvuldig de Ribes Gordonianum sangui- 
neum X aureum), met volkomen steriel stuifmeel en zonder embryozak in zijn 
^ Zie over het verschil in chemisch gedrag der beide benzolen: mijn opstel over 
VICTOR MEYER in Jaarg. 1898, blz. 203 en bepaaldelijk over de reactie van LIEBER- 
mann: blz, 207. 
