WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
55 
begint te zingen, wanneer de zenuw aangesneden wordt. De mogelijkheid, dat 
dit veroorzaakt werd door prikkelingen, die van de ontlading van het electrisch 
orgaan zelf uitgingen , was hierbij niet uitgesloten. Hetzelfde verschijnsel treedt 
ook soms na prikkeling met een enkelen inductieslag of na sluiting van eene 
electrische batterij op. Na het zingen, dat dikwijls eenige seconden duurt, blijkt 
de electrische kracht van het orgaan verzwakt (vermoeienis). Schoenlein meent 
dat dit verschijnsel wordt veroorzaakt door eene zelf-tetanisatie van het orgaan. 
Hij vestigde ook nog de aandacht op het volgende, blijkbaar tot het zingen in 
betrekking staande verschijnsel, hetwelk bewijst, dat de omgeving van het orgaan 
door electrische ontladingen van zulke sterkte doorstroomd wordt, dat öf de 
spieren zelf, bf tot prikkeling gunstig gelegen zenuwen zóó getroffen worden, 
dat prikkeling er het gevolg van is. De buitenste rand van het orgaan wordt 
tot ver naar voren door een kraak beenstaaf omgeven, welke tot plaats van aan- 
hechting dient voor de kraakbeenstralen en spieren van de rand vin. Deze rand- 
vin buigt om en blijft een tijdlang in dien stand , wanneer een van de zenuwen 
van het orgaan (liefst de derde of vierde) doorgesneden wordt. Deze beweging 
heeft haar ontstaan blijkbaar aan dezelfde tetanische prikkeling te danken, die 
het zingen van den telephoon opwekt; afzonderlijke spiervezelen, resp. de daarbij 
beboerende zenuwen, worden door de ontlading van het orgaan geprikkeld. Wan- 
neer dit werkelijk juist is, dan volgt hieruit voor Torpedo^ dat de hoofdoorzaak, 
waarom hij niet door zijn eigen ontladingen geprikkeld wordt, gezocht moet 
worden in de goede isoleering door het zeewater, waardoor een groot deel van 
den stroom niet door zijn lichaam gaat maar slechts een gering gedeelte zoo- 
danig verzwakt, dat de stroom ook niet voldoende zou zijn om de spieren van 
andere dieren te prikkelen, wanneer deze zich op de plaats van Torpedo zouden 
bevinden. (W. BIEDERMANN, Electrophjsiologie, Ergebn. d, Fhysiol, II, 2, 1903, p. 262). 
A. S. 
VERSCHEIDENHEID. 
Steenkolen-opbrengst der voornaamste landen. In The Board of Trade Journal 
(5 Nov. 1903) vindt men dienaangaande belangrijke mededeelingen. De productie 
bedroeg in millioenen tonnen: 
1900 1901 1902 
(Voorloopige opgaven) 
Vereenigde Staten 240,8 261,9 268,7 
Groot Brittanje 225,2 219,0 227,1 
Duitschland 109,3 108,5 107,4 
Frankrijk 32,7 31,6 29,6 
België 23,5 22,2 22,8 
Hierbij dient opgemerkt, dat de tonnen voor de twee bovenste landen in 
