WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
71 
Oorzaak van den slaap. — gorter wijst er op, dat het merkwaardig ver- 
schijnsel, dat de hoogere dieren gedurende een groot deel van het etmaal het 
bewustzijn verliezen, nog steeds op een voldoende verklaring wacht. In de eerste 
plaats treft het verschijnsel, dat de meeste dieren ’s nachts slapen. De slaap is, 
voor zoover we weten, het gevolg van de opheffing van de geleiding der prikkels 
en van hun verdwijnen of afnemen in aantal en intensiteit. De opheffing der ge- 
leiding past zoowel op de theorie van de hersenanaemie als ooi’zaak van den 
slaap, als op die van de verbreking van het contact der neuronen, van de vor- 
ming van vergiften (vermoeienisstofien) en van het verbruik van eiwitstoffen. Als 
echter de omgeving door de geleiding der prikkels van de zintuigen den waken- 
den toestand veroorzaakt en in die omgeving de prikkels periodiek verschijnen en 
verdwijnen, dan is met het waken ook het slapen verklaard; het periodiek ver- 
schijnen en verdwijnen der prikkels in de omgeving is een gevolg van de wisse- 
ling van dag en nacht en dus is de primaire oorzaak van den normalen slaap te 
zoeken in den ondergang der zon. Het zonlicht heeft door de chemische stralen 
een directen invloed op verbindingen en ontbindingen der levende en doode stof. 
Een directe prikkel van het licht wordt ook bij de plant waargenomen, daar de 
ontbinding van het COg in C en O door het chlorophyl slechts in zonlicht, resp. 
elektrisch licht, mogelijk is. Ook de assimilatie der lagere dieren is van het 
zonlicht afhankelijk. Oorspronkelijk moet dus de geheele levende natuur door 
den ondergang der zon in normalen slaap zijn geraakt, waarmee het periodiek 
optreden van den slaap is verklaard. De behoefte aan slaap is dan te beschouwen 
als een erfelijke eigenschap en deze kan gewijzigd worden door den strijd om het 
bestaan, zooals de slaaptijd der nachtdieren aangeeft. 
GORTER bespreekt voorts nog de mogelijkheid voor den mensch om in de toe- 
komst zonder slaap te zijn , omdat hij zich door kunstlicht onafhankelijk kan 
maken van den ondergang der zon, maar erkent dit voorloopig slechts als 
theoretische mogelijkheid. [T)e oorzaak van den slaap in de natuur. 1904). 
A. S. 
DIERKUNDE. 
De Nieuwzeelandsche zwamrups. — Een der meest gewone kwalen, waaraan 
rupsen lijden en te gronde kunnen gaan, is dat zij geïnfekteerd worden met 
parasitische fungi behoorende tot het geslacht Cordyceps fries. Deze schimmel 
wordt in Nieuw Zeeland vaak op rupsen van vlinders uit de families der 
Cossidae en Hepialidae aangetroffen en heeft een zekere ekonomische beteekenis, 
daar hij door de inlanders gegeten wordt. 
Gewoonlijk leven de aangetaste rupsen , totdat zij op het stadium gekomen 
zijn dat zij zich gaan verpoppen. Zij zijn dan ongeveer tien cM. lang en graven 
