WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
77 
uit, dat de uit de eieren ontstane nieuwe organismen tot zelfstandig leven op- 
gewekte bestanddeelen van het moederlijk organisme representeeren , dan kan 
men aannemen, dat ook de geslachtsverhouding der ontwikkelde individuen van 
een soort als een morphologische eigenschap der vrouwelijke individuen van die 
soort gelden kan. Dan moet aan het mannelijk geslacht iedere directe invloed 
op de bepaling van het geslacht ontzegd worden en dit uitsluitend aan het 
vroiiwelijk organisme toegeschreven worden. De mogelijkheid van een indirecten 
invloed , die door het overspringen van eene generatie in het geslacht van het 
kleinkind tot uitdrukking komt, moet evenwel aan het vaderlijk organisme worden 
toegekend. Het wezen der dier- en plantspecies is in het ei volkomen aanwezig. 
Het tekort, dat het ei in zijn verdere ontwikkeling verhindert, kan slechts in 
een remming bestaan, die door het spermatozoïd wordt opgeheven; het ei is 
(boveri) gelijk een klok met volmaakt werk, waarvan slechts de veer ontbreekt 
en waardoor hij niet aan den gang komt. ploss, düring en wilckens meenen 
dat de voedingstoestand van invloed is en wel zoodanig, dat betere voeding 
aanleiding geeft tot geboorte van vrouwelijke individuen, slechtere voeding van 
mannelijke individuen, doch niet in dien zin dat in elk speciaal geval het ge- 
slacht volgens strenge wetten daardoor bepaald zou worden, schemk’s theorie, 
dat dit voor den mensch wel bereikbaar zou zijn, wat tot nog toe alleen bij den 
laagstaanden worm Hydatina gelukt is, luidde eigenlijk eerst (1898) dat de ge- 
boorte van een jongen door gunstige voedingsverhoudingen der moeder bepaald 
zou worden, later (1901) dat die integendeel zou afhangen van een slechter voe- 
den van de moeder, die als voorbereidingskuur vóór de conceptie reeds 2 tot 3 
kilogram in lichaamsgewicht zou moeten verminderen, lenhossék waarschuwt 
tegen deze theorie, die als een windvaan omdraaide, als schadelijk voor de ge- 
zondheid. (^Das Problem d. geschlechtsbestimm. JJrsachev^ 1903.) A. S. 
H y G I E N E. 
Piroplasmen en Trypanosomen. — Piroplasmata zijn aan de malariaparasie- 
ten verwante protozoën, evenals deze hoofdzakelijk intraglobulair (in de bloed- 
lichaampjes) levend. Tot dusverre zijn bij dieren vier soorten daarvan bekend, 
die alle aanleiding geven tot zeer kw’aadaardige ziekten (piroplasmosen) Het 
prototype en de eerst ontdekte soort is het Firoplasma bigeminum, gevonden in 
het bloed bij runderen door de Texaskoorts aangetast. De parasiet wordt in de 
roode bloedlichaampjes van het rund aangetroffen , daarnaast komen in de capillai- 
ren der inwendige organen extraglobulaire vormen voor. De onderzoekingen van 
SMITH en KILBOBNE hebben aangetoond, dat de ziekte door ectoparasieten wordt 
overgebracht en wel door teeken i^Boophilus bovis ^ Ixodes reduvins , Ixode.s ricinus, 
Ixodes hexagonus, Ripiceplialus decoloratus). De proeven met kunstmatige overdraging 
der ziekte met behulp van teeken hebben het merkwaardige feit buiten eenigen 
