96 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
leerde later echter , dat bij processen van gisting en rotting steeds lagere 
organismen een rol spelen. Toch heeft onze landgenoot beyerinck in den 
jongsten tijd het bestaan van een contagium fluidum aangenomen, als uitkomst 
zijner onderzoekingen betrelfende de oorzaak der tabaksvlekziekte, (c. eijkman, 
Geneesk. BI., XI, VI, 1904). A. S. 
L A N D B o U ^V C H E M I E. 
Prikkelmest ter bevordering van den groei van veldvruchten, — Oskar 
Loew te Tokyo heeft in de laatste jaren , met Japansche medewerkers, de vraag 
zoeken te beantwoorden of men den groei van verschillende veldvruchten en 
hoornen niet zou kunnen bevorderen door overbemesting met stoffen , die als 
prikkels werken. 
De proeven zijn genomen op tal van cultuurplanten (rijst, gerst , vlas , erwten, 
ui, kool, jonge boomen van Cryptomeria japonica, enz.), terwijl als prikkels dien 
den zouten van zink, uraan, nikkel, cobalt, mangaan, lithium, caesium en 
jood- en fluormetalen. 
Als algemeene uitkomst zij vermeld, dat alhoewel ook eenige andere stoffen, 
met name jood- en fluormetalen, gunstig werkten, voor de praktijk toch alleen 
mangaanzouten in aanmerking komen, waarvan geen schadelijke werking te 
duchten is, zelfs niet als ze in te groote dosis gegeven worden. 
Hij raadt aan de mangaanzouten (b.v. sulfaat) in sterke verdunning en ge- 
mengd met ferrosulfaat als overbemesting te geven. Per hectare in ’t geheel 25 
kilo van ’t mangaanzout en ongeveer 20 kilo ijzervitriool en niet in eens, maar 
verdeeld in eenige porties. Van de uitkomsten zij alleen aangestipt , dat van 
rijst vooral de korrelopbrengst aanzienlijk toenam, iets maar veel minder de 
stroo-opbrengst, en dat van de Cryptomeria vooral de groei der stammen na 
H jaar sterk bevorderd bleek. [Chem. Ctntr.-BL, 1902, II, 1057 en 1331; 1903, 
II, 673; 1904, II, 247 en 248). R. s. tj. m. 
VERSCHEIDENHEID. 
Wereldproductie aan riet- en bietsuiker. — Deze werd in 1840 geschat op 
1.150.000 ton, waarvan 50.000 of 4.35 pet. aan beetwortelsuiker. 
Ruim 40 jaar later, in 1884, werd van rietsuiker 2,5 millioen en van beet- 
wortelsuiker 2,4 millioen ton geproduceerd, dus van beide soorten bijna evenveel. 
In 1902 eindelijk was de totale opbrengst 10.876.680 ton, waarvan 7.006.164 
ton of 64.32 pet. bietensuiker. 
Derhalve vermeerderde de opbrengt aan rietsuiker van 1840 — 1902 omstreeks 
met het 3.5-, die van beetwortelsuiker met het 14-voudige bedrag. 
R. s. TJ. M. 
