OPTISCHE METEOROLOGIE. 
27 
waaraan tot nog toe over het algemeen niet voldoende waarde ge- 
hecht is.” Wy willen hier de eigen woorden van dezen geleerde, 
waarmede hij het verschijnsel beschrijft, aanhalen. 1 
»Er zijn meteorologische processen, die de zuivere lucht maken 
tot een niet homogeen medium , tot een mengsel van sterker en 
zwakker lichtbrekende bestanddeelen. De lichtstralen worden bij den 
doorgang door deze lucht menigvuldig en onregelmatig gebroken, terug- 
gekaatst en verstrooid en daardoor verzwakt , zoodat men de voor- 
werpen slechts ziet als door een troebel medium. De zichtbaarheid 
van deze wordt ook nog daardoor verminderd , dat de lucht , licht 
terugkaatsend , zelf verlicht schijnt en zoodoende over de zich daar- 
achter bevindende voorwerpen een sluier werpt , die het oog verblindt. 
Daar dit licht, hetwelk door de lucht teruggekaatst wordt, gepolari- 
seerd is en wel te meer naarmate de luchtlaag dikker is, kan men 
dit door middel van een prisma van nichols, dat men voor het oog 
of voor een verrekijker houdt , onderscheppen , waardoor de zicht- 
baarheid en de duidelijkheid van verwijderde voorwerpen aanzienlijk 
verhoogd worden. Hierop hebben tyndall en hagenbach reeds in 1873 
gewezen. De nevel, die verwijderde bergen omsluiert, het uitzicht 
belemmert en onduidelijk maakt, wordt door het gebruik van zulk 
een prisma grootendeels onschadelijk gemaakt. Bij mechanische troebeling 
der lucht is dat niet het geval. 
De aanleiding tot een dergelijken toestand der lucht, waardoor zij 
optisch heterogeen en gelijk aan een troebel medium wordt , kan 
van verschillenden aard zyn. Gewoonlijk ontstaat deze toestand door de 
dagelijksche verwarming. Op heldere, rustige, zonnige dagen, wan- 
neer de bodem sterk verwarmd wordt , bestaat de geheele lucht massa 
tusschen den waarnemer en een verwijderd voorwerp uit een ver- 
zameling van ontelbare warmere en koudere luchtzuiltjes of ook wel 
,, luchtdruppels”, die de lucht optisch heterogeen maken. 
Deze toestand treedt het duidelijkst op bij rustige lucht in den 
namiddag , des zomers veel meer dan des winters, ’s Morgens vroeg 
komt hij het minst voor of is geheel afwezig, daar dan de opstij- 
gende warme luchtzuiltjes of luchtdruppels ontbreken. De lucht 
rangschikt zich, wat hare temperatuur betreft, des nachts en ’s mor- 
gens vroeg in horizontale lagen. De luchtlagen, die dezelfde temperatuur 
en dichtheid hebben, liggen in regelmatige lagen boven op elkaar, de 
1 J. Hann : Lehrbuch der Meteorologie pag. 17. 
